Karobkada yağ sızması necə aşkarlanır?
Karobkada yağ sızması avtomobil sahiblərinin ən çox qarşılaşdığı, lakin bir çox sürücünün ilk mərhələdə ciddiyə almadığı və hətta uzun müddət fərqinə varmadığı nasazlıqlardan biridir. Bu problem sadəcə alt hissədə görünən bir neft izi ilə başlayır, amma vaxtında müdaxilə edilməzsə transmissiyanın bütövlüyünü pozur. Sürət qutusunun mexanizmlərini yağsız qoyur, mühərriklə karobka arasındakı əlaqəni zəiflədərək həm hərəkət, həm də təhlükəsizlik baxımından ciddi risklər yaradır.
Karobka yağının qaçması səs artımı, sürət keçidlərinin sərtləşməsi, titrəmə, yanıq qoxusu və yağ səviyyəsinin azalması kimi bir çox əlamətlərlə özünü göstərir. Əgər sürücü bu siqnalları vaxtında tanımasa, problem daha da böyüyərək karobkanın tam sıradan çıxmasına, bahalı təmir xərclərinə və yolda qalma kimi arzuolunmaz hallara səbəb ola bilər. Buna görə də karobkada yağ sızmasının necə aşkarlanacağını bilmək hər bir sürücü üçün olduqca vacibdir. Bu, həm texniki təhlükəsizliyin təmin edilməsi, həm də avtomobilin uzunömürlü işləməsi üçün fundamental sayılan məlumatlardandır.
Gəlin sızmanın necə müəyyən edildiyini, hansı əlamətlərə diqqət edilməli olduğunu və sızmanın hansı nöqtələrdən qaynaqlandığını addım-addım araşdıraq.
Karobkada yağ sızmasının səbəbləri
Karobkada yağ sızması avtomobilin sürət qutusunun qorunması və düzgün işləməsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyan yağın sistemdən kənara çıxması deməkdir. Bu hal təkcə karobkaya yox, mühərrikə, transmissiya xəttinə və avtomobilin ümumi dinamikasına ciddi təsir göstərir. Bu problemin yaranma səbəbləri çoxsaylıdır. Onların hər biri avtomobilin istismar müddətinə, istifadə şəraitinə, texniki baxımın vaxtında edilib-edilməməsinə və sürücülük vərdişlərinə görə dəyişir. Karobkada yağ sızması adətən hissələrin təbii aşınması, sızdırmazlıq elementlərinin köhnəlməsi, kənar zədələr, vibrasiya, yüksək temperatur, keyfiyyətsiz yağ istifadəsi və təmir zamanı edilən yanlış müdaxilələr fonunda meydana çıxır. Əgər bu proses vaxtında müəyyən olunmazsa, ilkin olaraq yüngül damcı şəklində başlayan axıntı zamanla güclənir, yağ səviyyəsi azalır. Dişlilər quru işləməyə başlayır, sürətlər sərtləşir, metal sürtünməsi artır. Nəticədə karobka bahalı təmir tələb edən ağır mexaniki sıradan çıxmaya doğru gedir. Bu səbəbdən yağ sızmasının yaranmasını doğuran bütün mexanizmləri dəqiq bilmək sürücü üçün həm maliyyə, həm də təhlükəsizlik baxımından çox vacibdir.
Mühərrik və karobka keçidində problemlər
Mühərriklə karobkanın birləşdiyi hissə avtomobilin ən kritik nöqtələrindən biridir. Burada yerləşən xüsusi keçid karobka yağının və mühərrik yağının bir-birinə qarışmasının qarşısını almaqla yanaşı, sistemin tam sızdırmazlığını təmin edir. Bu keçid zaman keçdikcə istilik, təzyiq fərqləri, mühərrikin vibrasiyası, rezinin quruması və ya deformasiya olması səbəbindən elastikliyini itirir. Nəticədə yağ yavaş-yavaş bu qeyri-sızdırmaz sahədən kənara axmağa başlayır. Problem ilk mərhələdə yalnız rütubət şəklində özünü göstərsə də, keçidin zədələnməsi artdıqca axıntı sürətlənir və karobkanın alt hissəsində damcılanma, sürət qutusunda yağ itkisi, hətta sürətli qazlanma zamanı yanmış yağ qoxusu belə hiss oluna bilər. Bu hissə zədələndikdə həm mühərrik yağının, həm də karobka yağının sızma ehtimalı olduğundan problem daha risklidir. Keçidin dəyişdirilməsi isə sadə görünməsinə baxmayaraq, adətən karobkanın sökülməsini tələb edir. Bu təmir əməliyyatı ciddi ustalıq istəyir. Buna görə də bu zonada yaranan sızma sürücü tərəfindən vaxtında müəyyən olunmazsa, həm mühərrik, həm də sürət qutusu eyni anda zərər görə bilər.
Yağ kəmərlərinin köhnəlməsi
Bəzi avtomobil modellərində karobka yagı müəyyən borular, metal və ya rezin kəmərlər vasitəsilə sistemin müxtəlif hissələrinə ötürülür və bu kəmərlər daimi təzyiq altında işləyir. Zaman keçdikcə bu boruların iç səthində mikroçatlar yaranır, rezin material sərtləşi. Kəmərlər temperatur dəyişikliklərindən zədələnir və nəticədə yağ axıntısı özünü göstərməyə başlayır. Yağ kəmərlərinin köhnəlməsi ilk mərhələdə yalnız kənardan görünməyən çox kiçik sızmalar yaratsa da, boru tam deşildikdə və ya ciddi çat verdikdə axıntı bir neçə dəqiqə içində çoxalaraq bütün sistemin yağsız qalmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə avtomobil uzun məsafədə yüksək sürətlə sürülərkən təzyiq artır. Zəif nöqtələrdən yağ güclü şəkildə xaric olur. Bu vəziyyətin daha təhlükəli tərəfi odur ki, yağ damcıları təkərlərə, disklərə və ya aşağıdakı isti hissələrə düşərək həm sürüşkənlik yarada, həm də tüstü və yanıq qoxusuna səbəb ola bilər. Belə sızmalar heç vaxt gecikdirilməməlidir. Çünki yağ borularının zədələnməsi karobkanın tam quru qalmasına gətirib çıxarır. Bu, sürət qutusunu bir neçə kilometr içində sıradan çıxara bilər.
Sızdırmazlıq rezinlərinin çatlaması
Karobkanın karter qapağından tutmuş çıxış mili keçidinə qədər müxtəlif sızdırmazlıq rezinləri, contalar və O-ring adlanan kiçik rezin halqalar yerləşir. Bu rezinlər sistemin ən əsas müdafiə xəttidir və yağın içəridə qalması üçün tam sızdırmazlıq təmin edir. Lakin zaman keçdikcə rezin material istiliyə, təzyiq fərqlərinə və karobka yağının kimyəvi tərkibinə məruz qalaraq sərtləşir, çatlayır, köhnəlir və elastikliyini itirir. Rezinin çatlaması ilk baxışda xırda bir nasazlıq kimi görünsə də, əslində yağ sızmasının ən çox rastlanan və ən təhlükəli səbəblərindən biridir. Çünki bu rezinlər çatladıqda yağ əvvəlcə sadəcə nəmlik yaradır, sonra damcı halına keçir və sonda tam axıntıya çevrilir. Bu proses nə qədər uzun davam edərsə, karobkadakı yağ səviyyəsi bir o qədər sürətlə azalır. Nəticədə dişlilər, sürət dəyişdirici mexanizmlər və digər metal hissələr yağsız qalaraq yüksək sürtünmə ilə işləyir. Həddindən artıq qızır və sürətlə aşınır. Sızdırmazlıq rezinləri çox ucuz detallar olsa da, onların vaxtında dəyişdirilməməsi karobkanın tam təmirinə qədər gedən ağır və bahalı nəticələrə yol aça bilər. Buna görə də rezin contalarda kiçik sızma belə ciddi xəbərdarlıq kimi qəbul olunmalıdır.
Karobkada yağ sızmasının əlamətləri
Karobkada yağ sızmasının əlamətləri avtomobilin sürüş keyfiyyətini, təhlükəsizliyini və karobkanın ümumi sağlamlığını müəyyən edən ən vacib göstəricilərdən biridir. Çünki yağ sızması hər zaman birbaşa gözə görünmür. Bəzən ilk siqnallar avtomobilin davranışında dəyişikliklərlə, qoxu və səslərlə, bəzən də alt hissədəki kiçik ləkələrlə ortaya çıxır. Bu əlamətləri vaxtında tanımaq sürücünü həm böyük təmir xərclərindən, həm də yolda qalmaq riskindən xilas edir. Yağ səviyyəsinin aşağı düşməsi karobkanın içindəki dişlilərin birbaşa metala sürtünməsinə, mexanizmlərin qızmasına, sürət dəyişməsində gecikmələrə və hətta transmissiyanın tam sıradan çıxmasına qədər gətirib çıxara bilər. Buna görə də avtomobilin alt hissəsini, sürət qutusunun işini, gələn qoxuları və maşının ümumi davranışını maksimum diqqətlə izləmək vacibdir. Karobkada yağ sızmasının əlamətləri bir neçə fərqli formada özünü büruzə verir. Bu əlamətlərin hər biri problemin hansı mərhələdə olduğunu göstərən ciddi xəbərdarlıqdır.
Alt hissədə yağ damcısı
Avtomobilin altında görünən yağ damcısı karobka sızmasının ən açıq və ən klassik əlamətlərindən biridir. Sürücü maşını dayanacaqda saxlayıb altına baxanda torpaqda, kafel döşəməsində və ya qaraj yerində yağ ləkəsi görürsə, bu artıq sistemdən kənara axma başladığını göstərir. Lakin bu damcının karobka yağı, mühərrik yağı və ya hidravlik maye olub-olmadığını düzgün ayırd etmək də vacibdir. Karobka yağı adətən qırmızıya çalan və ya tünd rəngli olur. Əgər damcılanma artıq bir neçə gündür davam edirsə, ləkənin diametri böyüyürsə və hər dayanışda yeni yağ izi yaranırsa, bu artıq sızmanın ciddi mərhələyə keçdiyinin göstəricisidir. Kiçik zəif sızma belə qısa müddətdə böyüyə və yağ səviyyəsini minimuma endirə bilər. Belə bir durumda sürücünün avtomobillə uzun yol getməsi risklidir. Çünki karobka yağsız qaldıqda dişlilər qızır, metal sürtünməsi artır və qutunun mexanizmləri zədələnməyə başlayır. Alt hissədə yağ görmək heç vaxt yüngül qəbul edilməməli və dərhal texniki baxışa ehtiyac duyulduğu anlaşılmalıdır.
Qoxu və tüstü əlamətləri
Karobkada yağ sızmasının ən təhlükəli və nəzərə çarpan əlamətlərindən biri kəskin yanıq qoxusu və bəzi hallarda tüstünün yaranmasıdır. Yağ sızdıqda və karobkanın altından avtomobilin isti hissələrinə, xüsusilə də eqzoz borusunun üst hissələrinə axdıqda yağ qızmağa başlayır və yanmış yağ qoxusu yaranır. Bu qoxu bəzən qısa müddətli olur, bəzən isə kabinin içinə qədər yayılır və uzun müddət davam edir. Daha ağır hallarda yağ damcıları qızmış səthlə təmasda tüstülənir. Sürücü maşının altından incə ağ tüstünün çıxdığını görə bilər. Bu, artıq karobka yağının yoxa çıxmadığını, eyni zamanda yanaraq sistemə əlavə zərər verdiyini göstərir. Tüstü əlaməti varsa, problem artıq ciddi mərhələdədir və avtomobilin sürülməsi təhlükəli ola bilər. Çünki yağın yanması karobka hissələrinin qızmasına, rezin contaların əriməsinə və sızmanın daha da genişlənməsinə səbəb olur. Bu əlamət göründükdə avtomobili dərhal dayandırmaq və ustaya müraciət etmək lazımdır.
Sürət dəyişməsində çətinlik
Sürət dəyişdirmədə yaranan hər hansı çətinlik karobkanın sağlamlığı ilə birbaşa bağlıdır. Çox vaxt yağ sızmasının ilkin xəbərdarlığı olur. Karobka yağı azalanda dişlilər bir-birinə daha çox sürtünmə ilə toxunur. Nəticədə sürətlər ya gec keçir, ya sərt keçir, ya da keçid zamanı vibrasiya və səs yaranır. Avtomobil sürərkən sürətlər sanki ilişib qalırsa, keçid zamanı maşın silkələnirsə və ya sürət dəyişdirici qoldan qəribə səslər gəlirsə, bu artıq karobkanın yağsız qaldığını göstərir. Sürət keçidinin gecikməsi avtomobilin dinamikasını tam şəkildə poza bilər. Xüsusilə də avtomatik karobkalarda kəskin gecikmə daha çox hiss olunur. Bəzən sürücü qaz pedalına basır. Amma maşın öz gücünü gecikmiş şəkildə ötürür və sanki boğulmuş kimi davranır. Bu hal davamlı olarsa, karobkanın içindəki dişlilər qızır, metal əyilmələri baş verir. Nəticədə transmissiya ciddi zədələnə bilər. Sürət dəyişməsində hər hansı problem yaranırsa, bunun səbəbi çox vaxt yağ səviyyəsinin düşməsi və ya yağ sızması olur. Bu vəziyyət dərhal aradan qaldırılmalıdır.
Yağ səviyyəsinin yoxlanılması
Karobkada yağ sızmasından şübhələndikdə atılmalı olan ilk və ən vacib addım yağ səviyyəsinin dəqiq yoxlanılmasıdır. Çünki yağın miqdarı karobkanın düzgün işləməsi üçün əsas şərtdir. Hətta kiçik bir sızma belə yağ səviyyəsini qısa müddətdə normadan aşağı sala bilər. Yağ səviyyəsi azaldıqca karobkanın içindəki mexanizmlər, dişlilər və sürüşmə elementləri bir-birinə quru şəkildə toxunmağa başlayır. Bu isə həm qızmaya, həm sürtünmənin artmasına, həm də mexaniki aşınmanın sürətlənməsinə səbəb olur. Yağ səviyyəsinin yoxlanılması problemin hansı mərhələdə olduğunu müəyyən etməyə kömək edir. Əgər yağ hələ normal səviyyədədirsə, sızma çox kiçik ola bilər; əgər yağ kəskin şəkildə azalıbsa, bu artıq ciddi axıntının göstəricisidir. Yağın təkcə səviyyəsi deyil, həm də rəngi, qoxusu və strukturu karobkanın ümumi vəziyyəti barədə çox mühüm məlumat verir. Yağın tündləşməsi, yanıq qoxusu və ya içində metal çöküntülərinin görünməsi karobkada həm sızma, həm də daxili aşınma olduğunu göstərir. Buna görə də yağ səviyyəsinin yoxlanılması yalnız mexaniki prosedur deyil, həm də transmissiyanın sağlamlığının diaqnozu sayılır.
Dipstok vasitəsilə yoxlama
Avtomobillərin müəyyən modellərində karobkanın yağ səviyyəsini ölçmək üçün xüsusi dipstok olan ölçü çubuğu mövcuddur. Bu çubuq vasitəsilə həm yağın miqdarı, həm də vəziyyəti rahat şəkildə qiymətləndirilə bilər. Dipstok vasitəsilə yoxlama prosesi sadə görünsə də, düzgün yerinə yetirilməsi dəqiq nəticə üçün çox vacibdir. Əksər avtomobillərdə dipstok ölçülməsi mühərrik işlək vəziyyətdə və avtomobil tam qızdıqdan sonra aparılır. Çünki karobka yağı isti halda tam dövr edir və real səviyyə həmin vaxt müəyyən olunur. Dipstok çıxarıldıqda onun üzərində iki xətt, yəni MIN və MAX qeyd olunur və yağ səviyyəsi bu xəttlərin arasındakı sahədə olmalıdır. Əgər yağ MIN xəttindən aşağıdırsa, bu həm yağ itkisini, həm də potensial sızmanı göstərir. Yağın dipstoka necə yapışdığı, rənginin tonu, qoxusu, hətta yapışqanlıq dərəcəsi belə karobkanın sağlamlığı haqqında çox şey deyir. Əgər yağ dipstokdan tünd qəhvəyi, yanmış və kəskin qoxulu çıxırsa, bu təkcə sızma deyil, həm də karobkanın içində yüksək temperaturda aşınma olduğunu göstərir. Düzgün ölçmə həm sızmanın dərəcəsini anlamağa, həm də karobkanın təmirə ehtiyacını vaxtında müəyyən etməyə imkan verir.
Karobka yağının rəngi necə olmalıdır?
Karobka yağının rəngi transmissiyanın vəziyyətini ən dəqiq göstərən vizual göstəricilərdən biridir. Yağın rəngi sızmanın olub-olmadığını, daxili mexanizmlərin necə işlədiyini və yağın hansı mərhələdə dəyişdirilməli olduğunu çox açıq şəkildə ifadə edir. Normal karobka yağı adətən şəffaf, açıq qırmızı və ya çəhrayı tonlarda olur. Bu rəng yağın təmiz olduğunu, tərkibinin kimyəvi olaraq pozulmadığını və sistemin içindəki mexanizmləri lazımi dərəcədə qoruduğunu göstərir. Əgər yağ rəngi tünd qırmızıdan qəhvəyiyə doğru dəyişirsə, bu artıq köhnəlmənin və temperatur səbəbilə kimyəvi aşınmanın başladığını göstərir. Daha təhlükəli hal isə yağın tünd şokolad rəngində olması, yanıq qoxusu yayması və içində metal çöküntüləri görünməsidir. Bu həm sızma nəticəsində yağın azalması, həm də dişlilərin bir-birinə sürtünməsi nəticəsində material aşınmasının başladığını göstərir. Belə yağ karobkanın özünü qoruma funksiyasını tam itirib və sızmanın mənbəyini müəyyən etməklə yanaşı, dərhal yağ dəyişimi və texniki müdaxilə tələb olunur. Yağ rənginin normadan kənar olması sızmanın ən mühüm əlamətlərindən biridir. Problemin ciddiliyini sürücüyə çox aydın şəkildə göstərir.
Yağ sızmasının təhlükələri
Karobkada yağ sızması bir çox sürücü tərəfindən ilk mərhələdə ciddi qəbul olunmayan, lakin əslində avtomobilin ən həssas və bahalı hissələrindən biri olan sürət qutusuna birbaşa zərər vuran çox təhlükəli bir problemdir. Yağ sızması sadəcə alt hissədə görünən kiçik bir ləkədən ibarət deyil. Bu, karobkanın içərisində yüzlərlə mexaniki detalın yağsız qalmağa başladığı, metal sürtünməsinin artdığı, istiliyin yüksəldiyi və nəticədə transmissiya sisteminin gərgin işləməyə başladığı anlamına gəlir. Karobka, motor və digər mexanizmlər yüksək təzyiq altında işləyən mürəkkəb sistemlərdir. Bu sistemlərdən yağın çıxması onların ömrünü qısaldır, davranışını dəyişir və ən pisi qəfil sıradan çıxma riski yaradır. Yağ sızmasının təhlükələri təkcə karobkanın zədələnməsi ilə məhdudlaşmır. Əgər problem vaxtında aşkar olunmazsa, avtomobil yolda dayanabilir, mühərriklə transmissiya arasında ciddi əlaqə pozuntuları yarana bilər, hətta avtomobil idarəetməsi belə təhlükəli hala düşə bilər. Buna görə yağ sızmasının yaratdığı təhlükələri anlamaq, onların hansı nəticələrə səbəb ola biləcəyini bilmək sürücü üçün çox vacibdir.
Karobkanın sıradan çıxması
Karobkada yağ səviyyəsi azaldıqca sistemin içində olan dişlilər və digər mexaniki hissələr bir-birinə yağsız, yəni tam quru səthlə toxunmağa başlayır. Sürtünmə artır, temperatur yüksəlir və mexanizmlərdə metal aşınması çox sürətlə baş verir. Sürət qutusu yüksək təzyiq altında işlədiyi üçün yağın olmaması onun içindəki hissələrin bir neçə dəqiqə ərzində belə öz formasını itirməsinə, dişlilərin yeyilməsinə, metalın nazikləşməsinə və sonda karobkanın tam sıradan çıxmasına gətirib çıxarır. Bu proses adətən əvvəlcə sürətlərin sərt keçməsi, titrəmə, gecikmə və qəribə səslərlə başlayır. Lakin yağ tamamilə azalanda karobka artıq öz funksiyasını yerinə yetirə bilmir. Karobkanın sıradan çıxması ən bahalı təmir növlərindən biridir və çox vaxt təmir deyil, tam dəyişdirmə tələb olunur. Bu isə sürücüyə həm böyük maliyyə itkisi yaşadır, həm də avtomobilin uzun müddət istifadədən kənarda qalmasına səbəb olur. Yağ sızmasının ən böyük təhlükəsi də məhz bu anı gətirməsidir. Karobka yağsız qalanda bir neçə kilometr belə onun məhv olması üçün kifayət edir.
Sürət qutusunda yanma
Karobkada yağ sızması davam etdikcə içəridəki sürtünmə o qədər artır ki, mexanizmlər yüksək temperatur altında işləməyə başlayır. Bu, sürət qutusunda faktiki olaraq yanma prosesini yaradır. Yağ sızması zamanı yağın miqdarı azaldıqca sürtünmə kəskin artır və karobka içərisində temperatur 100°C-dən çox yüksələ bilər. Bu isə yağın tərkibini dəyişdirir, yağ öz sürtünmə qoruma xüsusiyyətlərini itirir və yanmış yağ qoxusu yaranır. Daha pis halda, karobkadakı rezin contalar, sızdırmazlıq elementləri, hətta metalın özü belə istilikdən əyilə, əriməyə və formadan çıxmağa başlayır. Bu proses bəzən avtomobilin alt hissəsindən tüstü çıxması ilə müşahidə olunur və sürücü bunu hiss etdikdə artıq problem son mərhələyə çatmış olur. Sürət qutusunda yanma ciddi mexaniki fəsadlarla nəticələnir və bəzən transmissiyanın tamamilə dəyişdirilməsi lazım gəlir. Ən təhlükəlisi isə odur ki, yanma prosesi qəfil baş verərək avtomobilin yolda dayanmasına səbəb ola bilər.
Mühərrik-karobka əlaqəsinin pozulması
Karobkada yağ sızması mühərriklə karobkanın birləşdiyi zonada baş verərsə, bu artıq iki müxtəlif sistemin eyni anda zədələnməsi deməkdir. Mühərriklə karobka arasında krank keçidi, yağ keçidləri və sızdırmazlıq contaları yerləşir. Bu hissələrdən yağ sızdıqda həm mühərrik yağı, həm də transmissiya yağı qarışa və hər iki sistemdə ciddi funksional pozuntular yarada bilər. Bu hal adətən sürücü üçün daha ağır nəticələr doğurur. Çünki həm karobka, həm də mühərrik eyni vaxtda təmir tələb edir. Yağ keçidi zədələnəndə karobka yağsız qalır, mühərrik isə əlavə üzücü yük altında işləyir. Nəticədə mühərrik konturlarında səs artır, təzyiq düşür, kompressiya pozula və avtomobil ümumilikdə gücünü itirə bilər. Əgər problem uzun müddət davam edərsə, həm mühərrik, həm də karobka ciddi şəkildə sıradan çıxa bilər. Bu tip sızma ən kritik sızma növlərindən sayılır və ilk əlamətdə dərhal müdaxilə edilməlidir.
Problemin həlli yolları
Karobkada yağ sızmasının həlli sızmanın haradan və hansı səbəbdən yarandığını dəqiq müəyyən etməkdən başlayır. Çünki hər sızma eyni səbəbdən yaranmır və fərqli hissələrin zədələnməsi müxtəlif yanaşmalar tələb edir. Bəzən problem kiçik bir rezinin köhnəlməsi ilə bağlı olur. Bəzən karter boltunun boşalması ilə, bəzi hallarda isə daha ciddi keçidlərin zədələnməsi, boruların çatlaması və ya karobkanın üstündəki contaların sıradan çıxması ilə bağlı olur. Sızmanın dəqiq nöqtəsi tapıldıqdan sonra artıq təmir planlaşdırılır. Bu zaman yağın növü, avtomobilin karobka tipi və mexanizmin vəziyyəti nəzərə alınmalıdır. Çünki hər sistem özünəməxsus quruluşa malikdir və yanlış müdaxilə daha böyük zərərə yol aça bilər. Problemin həlli təkcə axıntını dayandırmaqla bitmir. Karobkadakı yağ səviyyəsi bərpa edilməli, yağın keyfiyyəti qiymətləndirilməli və lazım gələrsə tam dəyişdirilməlidir. Yağ sızması aradan qalxsa da, əgər yağın içində metal çöküntüləri, yanıq qoxusu və ya rəng qaralması varsa, bu artıq karobkanın içərisində əlavə aşınmanın başladığını göstərir. Ona görə də yağ sızmasının həlli həm sızmanı dayandırmaqdan, həm də sistemin mövcud vəziyyətini sabitləşdirməkdən ibarətdir. Düzgün edilmiş təmir karobkanın ömrünü uzadır və daha bahalı problemlərin qarşısını alır.
Yağ kəmərinin dəyişdirilməsi
Karobka yağı bəzi avtomobil modellərində borular və xüsusi yağ kəmərləri vasitəsilə sistemin müxtəlif hissələrinə ötürülür. Bu kəmərlər yüksək təzyiq, temperatur fərqləri, vibrasiya və daimi mexaniki yük altında işlədiyi üçün zamanla köhnələ, sərtləşə və çat verə bilər. Yağ kəmərində yaranan ən kiçik dəlik belə yağın mənbədən uzaq bir nöqtədən sızmasına səbəb olur və bu sızma çox vaxt ilk baxışda görünmür. Əgər kəmər zədələnibsə, onun bərpası mümkün deyil. Mütləq şəkildə yenisi ilə əvəz edilməlidir. Yağ kəmərinin dəyişdirilməsi sadəcə axıntını dayandırmaq üçün deyil, həm də karobkanın daimi təzyiq altında normal işləməsini təmin etmək üçün vacibdir. Çünki sızan boru yalnız yağ axıtmır, eyni zamanda sistemdəki təzyiqi pozur. Bu, sürət qutusunun işini həddindən artıq yükləyir. Yeni kəmərin quraşdırılması ilə problem tam şəkildə aradan qalxır, yağ dövriyyəsi bərpa olunur. Transmissiya sistemi daha stabil işləməyə başlayır. Bu təmir növü nisbətən sadə hesab olunsa da, düzgün edilməzsə gələcəkdə daha ciddi problemlərə yol aça bilər. Ona görə də peşəkar ustaya müraciət olunmalıdır.
Sızdırmazlıq rezinlərinin yenilənməsi
Karobkada yağ sızmasının ən geniş yayılmış səbəblərindən biri sızdırmazlıq rezinlərinin, contaların, keçidlərin, O-ringlərin köhnəlməsi və çatlamasıdır. Bu rezinlər yüksək temperatur, sabit təzyiq və yağın kimyəvi komponentlərinə məruz qaldığı üçün zamanla sərtləşir və elastikliyini itirir. Nəticədə əvvəlcə çox kiçik nəmlik kimi görünən axıntı tədricən damcılama, daha sonra isə açıq şəkildə sızma halına keçir. Sızdırmazlıq rezininin dəyişdirilməsi karobka təmirinin ən ucuz, ən effektiv və ən tez nəticə verən üsullarından biridir. Problem vaxtında aşkarlanıbsa, təkcə rezinin yenilənməsi sızmanı tam olaraq aradan qaldırır və əlavə heç bir müdaxilə tələb etmir. Lakin rezin çatladığı müddət ərzində karobka uzun müddət yağsız qalıbsa, bu zaman yağ dəyişdirilməsi, sistemin təmizlənməsi və bəzən köhnə yağdan yaranmış çöküntülərin yuyulması da tələb oluna bilər. Sızdırmazlıq rezinlərinin yenilənməsi həm də karobkanın ömrünün uzadılması üçün ən vacib profilaktik tədbirlərdən biridir. Bu hissələr ucuz olsa da, onların vaxtında dəyişdirilməsi sürət qutusunu ağır mexaniki sıradan çıxmadan xilas edə bilər.
Karter qapağının quraşdırılması
Karter karobkanın ən mühüm qoruyucu hissələrindən biridir və yağın sistem içində qalmasını təmin edir. Karterin qapağı düzgün oturmadıqda və ya boltları boşaldıqda yağ kənara axmağa başlayır. Bəzən karter qapağı yoldakı zərbələrdən əyilə bilər. Bu tip sızma çox vaxt avtomobilin altından gəldiyi üçün sürücü onu ilk mərhələdə mühərrik yağı ilə səhv sala bilər. Karter qapağının quraşdırılması sızmanı dayandırmaq üçün ən sadə, lakin bəzən ən kritik addımdır. Qapaq əyilibsə, onu düzəltmək əksər hallarda mümkün olmur və hissə tam olaraq dəyişdirilir. Boltlar boşalıbsa, onların yenidən sıxılması çox vaxt problemi həll edir. Lakin qapağın contası köhnəlibsə, onu da eyni anda dəyişdirmək vacibdir. Karter qapağının yeni və düzgün quraşdırılması yağ itkisini tam dayandırır və sistemin təzyiq balansını bərpa edir. Bu, karobkanın daha stabil və təhlükəsiz işləməsinə imkan yaradır.
