Range Rover alarkən pnevma kompressorunun səsini yoxlamağın əhəmiyyəti nədən ibarətdir
Range Rover almaq bir çox sürücü üçün böyük arzudur. Bu avtomobil həm güclü mühərriki, həm rahat salonu, həm də yüksək səviyyəli texnologiyası ilə seçilir. Amma məsələ təkcə görünüş və sürət deyil. Bu maşını alarkən diqqət yetirilməli olan ən vacib məqamlardan biri pnevmatik asqı sistemidir. Xüsusilə də pnevma kompressorunun səsi çox önəmlidir. Çünki bu səs avtomobilin texniki vəziyyəti haqqında birbaşa məlumat verir.
Pnevma kompressoru Range Rover-in pnevmatik asqı sisteminin əsas hissəsidir. Bu detal havanı çəkir, sıxır və xüsusi balonlara ötürür. Məhz bu proses sayəsində avtomobilin hündürlüyü tənzimlənir. Sürücü salondakı düymə vasitəsilə maşını qaldıra və ya endirə bilir. Bütün bu əməliyyatları həyata keçirən isə pnevma kompressorudur.
Bu hissə düzgün işləməsə, avtomobil lazım olan səviyyəni saxlaya bilmir. Maşın ya çox aşağı qalır, ya da bir tərəfi digərindən fərqli olur. Bu da həm rahatlığı azaldır, həm də təhlükəsizliyə təsir edir. Ona görə pnevma kompressoru asqı sisteminin ən vacib elementlərindən biri hesab olunur.
Asqı sistemi yol şəraitinə uyğun olaraq avtomobilin davranışını tənzimləyir. Çuxurlu, bərabər olmayan yollarda maşının sərt vurmasının qarşısını alır. Sürüş zamanı daha stabil və rahat hərəkət təmin edir. Bu rahatlığı yaradan əsas detal pnevma kompressorudur. O, sistemdə lazımi təzyiqi yaradır və balonlara hava ötürür. Balonlar dolduqca avtomobil qalxır, hava buraxıldıqca isə enir. Bu proses avtomatik və dəqiq şəkildə baş verməlidir.
Bu yazıda, pnevma kompressorunun səsinə qulaq asaraq Range Rover alarkən potensial problemləri əvvəlcədən necə aşkar etməyi öyrənəcəksiniz.
Niyə kompressor səsini yoxlamaq vacibdir?
Range Rover alarkən pnevma kompressorunun səsinə diqqət etmək sadəcə texniki detal deyil, birbaşa cibinə və təhlükəsizliyinə təsir edən məsələdir. Bu hissə sıradan çıxanda problem səssizcə başlamır. Əksinə, tədricən özünü göstərir. Əvvəl maşın gec qalxır, sonra bir tərəfi aşağı düşür. Daha sonra isə sistem tam sıradan çıxır. Sürücülərin çoxu bu mərhələdə artıq gec olduğunu anlayır. Çünki pnevmatik sistemdə problem yarananda təkcə kompressor yox, ona bağlı borular, balonlar və klapanlar da zərər görə bilər. Bu isə xərci bir neçə dəfə artırır. Kompressor səsini vaxtında yoxlamaq sənə problemi erkən mərhələdə tutmaq imkanı verir. Erkən mərhələdə müdaxilə etmək isə həm pul, həm də vaxt baxımından daha sərfəlidir.
Bu yoxlama sənə avtomobilin əvvəl necə istifadə edildiyi barədə də ipucu verir. Əgər əvvəlki sahibi maşını ağır şəraitdə sürübsə, çuxurlu yollarda istifadə edibsə və ya sistemə vaxtında qulluq etməyibsə, kompressor bunu səsi ilə büruzə verəcək. Yəni səs sadəcə səs deyil, keçmişin izi kimi qəbul edilə bilər.
Bahalı təmir riski
Pnevma kompressoru sıradan çıxanda xərclər adətən gözləniləndən qat-qat çox olur. Bəzi sürücülər düşünür ki, sadəcə bir hissə dəyişəcək və məsələ bağlanacaq. Amma reallıq belə deyil. Kompressor uzun müddət zəif işləyibsə, bu, sistemdə təzyiq balansını pozur. Nəticədə balonlar tez aşınır. Borular çatlayır, klapanlar sıradan çıxır. Yəni bir hissə problem yaradır. Amma zəncirvari şəkildə digər hissələr də sıradan çıxmağa başlayır.
Bundan əlavə, bu hissə ucuz deyil. Orijinal kompressorlar çox bahalı olur. Qeyri-orijinal variantlar isə bəzən qısa müddət işləyir və yenidən xərc çıxarır. Sürücü bir dəfə dəyişir, bir neçə ay sonra yenidən problem yaranır. Bu da həm əsəb, həm vaxt itkisi, həm də əlavə xərc deməkdir. Məhz buna görə alış zamanı kompressorun səsini diqqətlə dinləmək gələcəkdə minlərlə manat xərcin qarşısını ala bilər.
Təhlükəsizlik faktoru
Asqı sistemi düzgün işləməyəndə avtomobilin yolda davranışı dəyişir. Maşın bərabər durmur, bir tərəfi aşağı olur, döngələrdə stabil olmur, sürətdə sarsıntılar hiss edilir. Bu isə sürücü üçün ciddi risk yaradır. Xüsusilə yüksək sürətdə və ya kəskin döngələrdə avtomobilin idarəsi çətinləşə bilər. Kompressor zəif işləyəndə maşın lazım olan hündürlüyü saxlaya bilmir. Bu da təkərlərin yolla təmasını zəiflədir. Nəticədə əyləc məsafəsi uzanır, maşın yol tutumunu itirir. Bütün bunlar qəza riskini artırır. Yəni məsələ təkcə komfort deyil, birbaşa təhlükəsizliklə bağlıdır.
Normal kompressor səsi necə olur?
Sağlam pnevma kompressoru işləyərkən sakit və stabil səs çıxarır. Bu səs kəskin deyil, narahat etmir, qulaqda təzyiq yaratmır. İşə düşür, qısa müddət işləyir və dayanır. Səs nə qəfil artır, nə də uzun müddət davam edir.
Normal vəziyyətdə sən sadəcə yüngül bir işləmə səsi eşidirsən və bu səs bir neçə saniyə sonra kəsilir. Əgər maşın qalxırsa və ya enirsə, bu proses rahat şəkildə baş verir. Sürücü maşının altından gələn qəribə uğultu, cırıltı və ya titrəmə hiss etmir. Ən önəmlisi isə budur ki, sağlam kompressor fasiləsiz işləməz. Yəni maşın qalxandan sonra sistem dayanır və yenidən ehtiyac yaranana qədər işə düşmür. Bu, sistemin normal işlədiyini göstərən əsas əlamətlərdən biridir.
Sağlam sistemin əlamətləri
Sağlam pnevmatik sistemdə maşın qısa müddətdə qalxır və enir. Sürücü düyməni basır və avtomobil dərhal reaksiya verir. Gecikmə olmur, maşın yerində tərəddüd etmir. Kompressor qısa müddət işləyir və dayanır. Uzun-uzadı səs eşidilmirsə, bu yaxşı əlamətdir. Maşın hərəkətdə olarkən bir tərəfə əyilmir, yol boyu hündürlük dəyişmir. Dayanacaqda uzun müddət saxlanıldıqdan sonra da maşın əvvəlki səviyyədə qalır, yerə çökük vəziyyətə düşmür. Sürücü hərəkət zamanı sarsıntı, qeyri-sabitlik və ya sükanın boşalması kimi hallar hiss etmirsə, bu da sistemin sağlam işlədiyini göstərir. Bütün bunlar pnevmatik sistemin və kompressorun vəziyyəti barədə müsbət siqnallardır.
Problemli səs növləri
Pnevma kompressorundan gələn səslər onun vəziyyəti haqqında açıq məlumat verir. Normal işləyən sistem sakit və stabil olur. Amma bəzi səslər var ki, artıq təhlükə siqnalı sayılır. Bu səsləri vaxtında tanımaq sənə böyük xərclərdən və ciddi problemlərdən qaçmağa kömək edəcək. Çünki kompressor sıradan çıxmağa başlayanda bunu səsi ilə bildirir. Bir çox sürücü bu səsləri ya qulaqardına vurur, ya da normal hal kimi qəbul edir. Nəticədə problem böyüyür və təmir qaçılmaz olur.
Problemli səslər adətən birdən-birə yaranmır. Əvvəl zəif olur, zamanla güclənir. Bu mərhələdə diqqətli olan sürücü erkən müdaxilə edə bilər. Amma səsə fikir verilməzsə, kompressor tam sıradan çıxa bilər. Bu da artıq sistemin digər hissələrinə zərər vurur. Ona görə də hər qəribə səs ciddi qəbul edilməlidir.
Uğultu səsi
Əgər kompressor işə düşəndə güclü uğultu səsi eşidirsənsə, bu artıq normal hal sayılmır. Bu səs adətən rulmanların aşınması ilə bağlı olur. Rulmanlar köhnələndə kompressor daha çox güc sərf edir. Bu zaman səs artır. Səs nə qədər yüksəkdirsə, problem bir o qədər ciddidir. Belə vəziyyətdə kompressor daha çox qızır və bu da onun ömrünü qısaldır. Uzun müddət bu şəkildə istifadə olunarsa, daxili hissələr sıradan çıxır. Sürücü bunu görməzlikdən gələrsə, bir müddət sonra kompressor tam dayanacaq. Bu mərhələdə artıq sadə təmir mümkün olmur və dəyişmə qaçılmaz olur.
Uğultu səsi həmçinin kompressorun içərisinə toz və çirk dolmasının da göstəricisi ola bilər. Bu isə filtrin vaxtında dəyişdirilmədiyini və ya sistemə düzgün qulluq olunmadığını göstərir.
Cırıltı
Cırıltı səsi daha təhlükəli sayılır. Bu səs adətən metal hissələrin bir-birinə sürtünməsi nəticəsində yaranır. Bu isə artıq daxili mexanizmdə ciddi aşınma olduğunu göstərir. Bu mərhələdə kompressor demək olar ki, son nəfəsini verir.
Cırıltı eşidəndə bunu qətiyyən normal hal kimi qəbul etmə. Bu səs o deməkdir ki, hissələr artıq düzgün işləmək qabiliyyətini itirib. Sürücü bu vəziyyətdə avtomobili almaqdan çəkinməlidir. Çünki bu, yaxın zamanda böyük xərc deməkdir. Əgər bu səs alındıqdan sonra yaranarsa, dərhal servisdə yoxlatdırmaq lazımdır. Vaxtında müdaxilə edilsə, bəlkə də bəzi hissələri xilas etmək olar. Amma gecikmə vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.
Uzunmüddətli işləmə
Sağlam pnevma kompressoru qısa müddət işləyir və dayanır. Əgər kompressor uzun müddət fasiləsiz işləyirsə, bu artıq ciddi problemin göstəricisidir. Bu, adətən sistemdə hava sızmasının olmasına işarə edir. Balonlar, borular və ya klapanlar hava saxlamır. Kompressor davamlı işləməyə məcbur qalır.
Bu vəziyyət kompressor üçün çox zərərlidir. Çünki fasiləsiz işləmək onu tez sıradan çıxarır. Nəticədə daxili hissələr qızır, aşınma sürətlənir və ömür qısalır. Uzunmüddətli işləmə zamanı səs də dəyişir. Əvvəl sakit olan səs getdikcə daha gur və narahatedici olur. Bu mərhələdə avtomobili almaq böyük riskdir. Çünki problem artıq dərinləşib və təkcə kompressorla bitməyə bilər.
Alış zamanı necə yoxlamalı
Range Rover alarkən pnevma kompressorunu yoxlamaq üçün mütləq bir neçə sadə, amma effektiv üsul var. Bu yoxlamalar sənə avtomobilin real vəziyyəti haqqında aydın təsəvvür yaradacaq. Əsas məsələ tələsməmək və hər şeyi diqqətlə yoxlamaqdır. Satıcı səni tələsdirsə belə, sakit ol və prosesi sona qədər apar. Yoxlama zamanı həm qulaq asmalı, həm də avtomobilin davranışını müşahidə etməlisən. Sadəcə səs kifayət deyil. Maşının necə qalxdığına, nə qədər müddətdə reaksiya verdiyinə də diqqət etmək lazımdır.
Avtomobili soyuq vəziyyətdə işə sal
Maşın bir neçə saat dayanmış vəziyyətdə olsun. Sonra işə sal və kompressorun səsinə diqqətlə qulaq as. İlk işə düşmə zamanı çıxan səs ən real vəziyyəti göstərir. Çünki sistem tam boş vəziyyətdə olur və kompressor bütün gücü ilə işləməli olur. Əgər bu zaman səs çox yüksəkdirsə, titrəmə hiss olunursa və ya uzun müddət dayanmaq bilmirsə, problem var deməkdir. Sağlam sistemdə isə səs qısa müddət davam edir və tez dayanır. Bu mərhələdə həmçinin avtomobilin hündürlüyünə də bax. Maşın bərabər qalxırsa, problem yoxdur. Amma bir tərəfi gec qalxırsa və ya ümumiyyətlə reaksiya vermirsə, bu artıq ciddi xəbərdarlıqdır.
Maşını qaldır və endir
Salondakı hündürlük düyməsindən istifadə edərək avtomobili qaldır və endir. Bu zaman kompressorun reaksiyasına bax. Sağlam sistemdə maşın tez qalxır və tez enir. Gecikmə olmur. Əgər düyməni basırsan, amma avtomobil gec reaksiya verirsə, bu artıq zəif işləmənin göstəricisidir. Bəzən maşın əvvəl qalxır, sonra yenidən bir az enir. Bu da sistemdə balansın pozulduğunu göstərir. Bu prosesi bir neçə dəfə təkrarla. Hər dəfə eyni sürətlə və eyni səs səviyyəsində işləyirsə, vəziyyət normaldır. Amma hər dəfə fərqli davranış göstərirsə, problem var deməkdir.
Reaksiyanı müşahidə et
Avtomobilin verdiyi reaksiyaya xüsusi diqqət yetir. Sağlam sistemdə maşın düyməyə dərhal cavab verir. Heç bir tərəddüd olmur. Əgər reaksiyada gecikmə varsa, maşın əvvəl bir az düşünür kimi qalırsa, sonra hərəkət edirsə, bu artıq nasazlıq əlamətidir. Bu, kompressorun zəif işlədiyini və ya sistemdə hava itkisi olduğunu göstərir. Qalxma zamanı qeyri-bərabərlik varsa, bu da problemə işarədir. Məsələn, ön hissə tez qalxır, arxa hissə gec qalxırsa, bu balans pozuntusudur. Bu da pnevmatik sistemin sağlam olmadığını göstərir.
Ən çox rast gəlinən səhvlər
Range Rover alarkən sürücülərin yol verdiyi ən böyük səhv maşının yalnız xarici görünüşünə fokuslanmaqdır. Parlaq boya, təmiz salon, iri disklər və bahalı aksessuarlar insanın diqqətini yayındırır. Amma bu görünən tərəfdir. Əsl vacib hissə isə kapotun altında və alt hissədə gizlənir. Bir çox alıcı test sürüşünü də qısa edir, səsə qulaq asmır. Maşının davranışını diqqətlə izləmək əvəzinə satıcının dediklərinə inanır.
Digər bir səhv avtomobili servisə aparmadan almaqdır. Bəzi sürücülər düşünür ki, öz qulağı və gözü kifayətdir. Amma pnevmatik sistem kimi mürəkkəb mexanizmləri xüsusi avadanlıq olmadan tam yoxlamaq mümkün deyil. Kompüter diaqnostikası edilmədən alınan avtomobildə gizli xətalar sonradan üzə çıxır.
Ən çox edilən səhvlərdən biri də satıcının tələsdirməsinə aldanmaqdır. Satıcı "başqa alıcı var", "tez qərar ver" deyirsə, bu artıq şübhə yaratmalıdır. Çünki sağlam avtomobilin gizlədiləsi tərəfi olmur. Tələsmək səhv qərara gətirib çıxarır. Bəzi alıcılar isə ucuz qiymətə aldanır. Qiymət bazardan xeyli aşağıdırsa, bunun səbəbi mütləq var. Çox vaxt bu, pnevmatik sistemdə gizli problem olması ilə bağlı olur. Alıcı ucuz aldığını düşünür. Amma sonradan təmirə verdiyi pul bu fərqi dəfələrlə üstələyir.
Təmir xərcləri nə qədərdir?
Pnevma kompressorunun təmir xərcləri problemin səviyyəsindən asılı olaraq dəyişir. Əgər problem erkən mərhələdə aşkarlanıbsa, bəzən sadə təmir kifayət edir. Filtrin dəyişməsi, kiçik detallərin yenilənməsi, təmizləmə işləri 300-500 manat civarında başa gələ bilər. Bu mərhələdə müdaxilə etmək ən sərfəli variantdır. Amma problem gec aşkar olunarsa, artıq kompressorun daxili hissələri sıradan çıxır. Bu halda təmir effektiv olmur və dəyişmə məcburi olur. Yeni kompressorun qiyməti isə modelinə görə 1500 manatdan başlayıb 3000 manata qədər yüksələ bilər. Üstəlik, işçilik xərci də əlavə olunur.
Bununla da iş bitmir. Kompressor uzun müddət zəif işləyibsə, balonlar və borular da zədələnmiş ola bilər. Bu hissələrin dəyişməsi əlavə xərclər yaradır. Nəticədə ümumi xərc gözləniləndən xeyli çox olur. Məhz buna görə alış zamanı kompressorun vəziyyətini düzgün yoxlamaq gələcəkdə böyük xərc riskini minimuma endirir. Kiçik yoxlama böyük problemin qarşısını ala bilər.
Orijinal və qeyri-orijinal hissələr
Pnevma kompressoru dəyişmək lazım gələndə sürücü orijinal və qeyri-orijinal hissə arasında qalır. Orijinal hissələr istehsalçı tərəfindən tövsiyə olunur. Svtomobilin texniki göstəricilərinə tam uyğun hazırlanır. Bu hissələr uzunömürlü olur, sistemlə uyğun işləyir və risk yaratmır. Amma qiyməti yüksəkdir.
Qeyri-orijinal hissələr isə daha ucuz olur. Bəzi sürücülər qənaət etmək üçün bu variantı seçir. Amma burada risk böyükdür. Çünki keyfiyyət hər zaman stabil olmur. Bəzən bir neçə ay sonra yenidən problem yaranır. Bu isə ikinci dəfə xərc deməkdir. Bundan əlavə, qeyri-orijinal hissələr pnevmatik sistemin balansını poza bilər. Bu da digər hissələrin tez sıradan çıxmasına səbəb olur. Nəticədə sürücü əvvəlcə qənaət etdiyini düşünür. Amma sonradan daha çox pul xərcləməli olur.
Ən düzgün seçim uzunmüddətli düşünməkdir. Əgər avtomobili uzun müddət istifadə etməyi planlaşdırırsansa, orijinal hissə daha məqsədəuyğundur. Qısa müddətli istifadə üçün qeyri-orijinal hissə düşünülə bilər, amma riskin olduğunu unutmaq olmaz.
