Hibrid avtomobillərin təkərlərini necə seçmək lazımdır?
Hibrid avtomobillər həm benzin, həm də elektrik mühərrikinin gücündən istifadə etdiyi üçün onların yol davranışı, enerji sərfiyyatı və ümumi performansı sırf adi avtomobillərdən fərqlənir. Bu fərqlər təkər seçiminə də birbaşa təsir edir. Çünki hibrid avtomobillərdə təkərlər yalnız rahatlıq və yol tutuşuna təsir etmir, həm də mühərrik yükünə, batareyanın ömrünə, elektrik və benzin mühərrikinin növbələşmə dinamikasına ciddi şəkildə təsir göstərir. Məhz buna görə təkər seçimində çəkisi, yuvarlanma müqaviməti, protektor quruluşu, ölçü dəqiqliyi və aerodinamik təsirləri nəzərə almaq vacibdir. Düzgün seçilmiş təkər hibrid sisteminin daha az enerji sərf etməsinə, batareyanın daha uzun müddət işləməsinə, daha səssiz və stabil sürüşə şərait yaradır. Yəni təkər seçimi hibrid avtomobillər üçün sadəcə rahatlıq məsələsi deyil, həm də ümumi texniki və iqtisadi səmərəliliyin əsas amillərindən biridir.
Bu məqalədə oxucular hibrid avtomobillər üçün ən doğru təkəri necə seçməli olduqlarını, təkərin enerji sərfiyyatına, batareya ömrünə və sürüş təhlükəsizliyinə necə təsir etdiyini öyrənəcəklər.
Hibrid avtomobillər üçün təkər seçiminin əhəmiyyəti
Hibrid avtomobillər fərqli çalışma prinsiplərinə malik olduğuna görə onların təkər tələbləri də ənənəvi avtomobillərdən fərqlənir. Bu avtomobillərdə təkərlər həm ağırlıq mərkəzinin düzgün bölüşdürülməsinə, həm də elektrik mühərrikinin yüklənməsinin azaldılmasına kömək etməlidir. Yuvarlanma müqaviməti aşağı olan, xüsusi olaraq hibrid modellər üçün hazırlanmış təkərlər mühərrik sisteminin daha yüngül işləməsinə şərait yaradır və enerjinin boşa çıxmasının qarşısını alır. Protektor quruluşu da təkərin yolla təmasını optimallaşdırmalı, sürüşmə riskini azaltmalı və həm quru, həm də yaş səthdə yüksək tutuş təmin etməlidir. Hibrid avtomobillərdə təkər səssizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki elektrik mühərriki işləyən zaman kabinədə səs demək olar ki, olmur və təkərdən gələn xırda səslər belə hiss edilə bilər. Bu səbəbdən təkər seçimi hibrid avtomobillərin rahatlığı, təhlükəsizliyi və enerji sərfiyyatında kritik rol oynayır.
Təkər seçiminin enerji sərfiyyatına təsiri
Hibrid avtomobillərdə enerji səmərəliliyi əsas göstəricilərdən biridir və təkər seçimi bu göstəriciyə birbaşa təsir edir. Yuvarlanma müqaviməti yüksək olan təkərlər avtomobilin hərəkəti üçün daha çox enerji tələb edir. Bu, həm elektrik mühərrikinin, həm də benzin mühərrikinin daha tez-tez işə düşməsinə səbəb olur. Yuvarlanma müqaviməti aşağı olan təkərlər isə avtomobilin daha rahat sürüşməsinə şərait yaradır və enerji itkisinin qarşısını alır. Nəticədə elektrik mühərrikindən daha uzun müddət istifadə olunur, benzin sərfiyyatı azalır və ümumi enerji balansı yaxşılaşır. Təkərin çəkisi də mühərrikin yüklənməsinə təsir edən mühüm faktorlardandır. Ağır təkərlər daha çox enerji tələb edir, yüngül və xüsusi tərkibli təkərlər isə enerjiyə qənaət edir. Ona görə də hibrid avtomobillərdə təkər seçərkən mütləq aşağı yuvarlanma müqavimətli modellərə üstünlük verilməlidir.
Təkər seçiminin batareya ömrünə təsiri
Hibrid avtomobilin batareyası mühərrik sisteminin ən dəyərli və bahalı elementlərindən biridir. Yanlış seçilmiş təkərlər elektrik mühərrikinin xərcini artırdığı üçün batareyanın daha tez boşalmasına, daha çox dövri yüklənməsinə və nəticədə uzunmüddətli ömrünün qısalmasına səbəb ola bilər. Aşağı yuvarlanma müqaviməti olan təkərlər isə batareyaya düşən yükü minimuma endirir. Çünki elektrik mühərriki hərəkət üçün daha az enerji sərf edir və batareya daha yavaş boşalır. Bu, həm də enerji bərpası sisteminin daha effektiv işləməsinə kömək edir. Protektor quruluşunun optimal olması təkərlərin daha balanslı sürüşməsini təmin edir və batareyanın stabil istifadə olunmasına şərait yaradır. Uzunmüddətli perspektivdə düzgün təkər seçimi batareyanın ömrünü artırır və texniki xərclərin azalmasına səbəb olur.
Elektrik və benzin mühərrikinin tələb etdiyi balans
Hibrid avtomobillərdə təkər seçimi hər iki mühərrik növünün tələblərinə cavab verməlidir. Elektrik mühərriki ani fırlanma momentinə malikdir və təkərlər bu gücü yerə itkisiz ötürməlidir. Benzin mühərriki yüksək sürətlərdə stabil yol tutuşu tələb edir. Təkər çox sərt olduqda elektrik mühərrikinin verdiyi gücü ötürmək çətinləşir. Çox yumşaq olduqda isə benzin mühərriki ilə yüksək sürətdə stabil davranış azalır. Bu səbəbdən hibrid avtomobillər üçün hazırlanmış təkərlər güc ötürülməsi, yol tutuşu, sabitlik və səssiz çalışmanı balanslaşdıran xüsusi texnologiya ilə istehsal olunur. Protektor dizaynı həm aşağı sürətlərdə elektrik mühərrikinə uyğun olmalı, həm də yüksək sürətdə benzin mühərrikinə uyğun sabitlik təmin etməlidir. Yəni hibrid avtomobillər üçün təkər seçərkən mütləq "hibrid uyğunluğu" qeyd olunan modellərə üstünlük verilməli və hər iki mühərrik növünün tələblərinə cavab verən balanslı variant seçilməlidir.
Rulon müqaviməti və hibrid avtomobillər
Rulon müqaviməti təkərin yol səthi ilə təmasda olarkən hərəkətə qarşı göstərdiyi müqavimətdir. Bu göstərici hibrid avtomobillərin enerji səmərəliliyinə birbaşa təsir edir. Hibrid avtomobillər elektrik və benzin mühərrikinin birlikdə işlədiyi xüsusi bir sistemə sahib olduğu üçün onların hərəkət zamanı mümkün qədər az enerji itirməsi vacibdir. Rulon müqaviməti yüksək olan təkərlər hərəkət üçün daha çox enerji tələb edir, nəticədə elektrik mühərriki daha tez boşalır, benzin mühərriki daha tez işə düşür və ümumi sərfiyyat artır. Aşağı rulon müqavimətli təkərlər isə həm batareyanın daha uzun müddət işləməsinə imkan yaradır, həm də hibrid texnologiyasının real üstünlüklərini tam şəkildə ortaya çıxarır. Bu səbəbdən hibrid avtomobillərdə təkər seçərkən rulon müqaviməti göstəricisi ən önəmli kriteriyalardan biri hesab olunur.
"Low Rolling Resistance" təkərlərin üstünlükləri
"Low Rolling Resistance" təkərlər xüsusi olaraq enerji itkisinin minimuma endirilməsi üçün hazırlanır və hibrid avtomobillər üçün ən ideal seçim sayılır. LRR təkərlərdə istifadə edilən rezin qarışığı daha sərt olur və təkərin deformasiya ehtimalını azaldır. Bu isə yol ilə təmas zamanı sürtünməni minimum səviyyədə saxlayır. Bu təkərlər həm elektrik mühərrikinin yüklənməsini azaldır, həm də benzin mühərrikinin daha səmərəli işləməsinə şərait yaradır. LRR təkərlərin üstünlüyü yalnız enerji qənaəti ilə məhdudlaşmır. Onlar daha səssiz işləyir, təkərlərin aşınma müddətini uzadır və uzun məsafələrdə daha stabil performans göstərir. Hibrid avtomobillərin ümumi performansını artırmaq və enerji itkisinin qarşısını almaq istəyən sürücülər üçün LRR təkərlər ən doğru seçimdir.
Sərt qarışıq və yumşaq qarışıq fərqləri
Təkərlərin istehsalında istifadə olunan qarışığın sərtliyi və yumşaqlığı rulon müqavimətinə və yol tutuşuna birbaşa təsir edir. Sərt qarışıq təkərlər daha az deformasiya olduğu üçün rulon müqavimətini aşağı salır. Bu da onları hibrid avtomobillər üçün daha uyğun edir. Lakin sərt qarışıq təkərlər bəzi hallarda yol tutuşunu azalda bilər və kobud səthlərdə komfortu aşağı salır. Yumşaq qarışıq təkərlər isə daha yüksək yol tutuşu və daha yaxşı komfort təmin edir. Lakin deformasiya ehtimalı çox olduğuna görə rulon müqaviməti artır. Hibrid avtomobillər üçün optimal variant sərt qarışığın enerji qənaəti və yumşaq qarışığın yol tutuşu arasında uyğun balans yaradan təkərlərdir. Bu balans həm təhlükəsizlik, həm də enerji səmərəliliyi üçün vacibdir.
Rulon müqavimətinin yanacaq sərfiyyatına təsiri
Rulon müqaviməti yanacaq sərfiyyatına ən birbaşa təsir edən amillərdən biridir, xüsusilə də hibrid avtomobillərdə. Yüksək rulon müqaviməti olan təkərlər avtomobilin hərəkətini çətinləşdirir və mühərrik daha çox enerji sərf etməyə məcbur olur. Bu halda elektrik mühərriki daha tez boşalır və benzin mühərriki daha tez-tez işə düşür. Nəticədə yanacaq sərfiyyatı artır və hibrid sistemin üstünlüyü zəifləyir. Aşağı rulon müqavimətli təkərlər isə eyni məsafəni daha az enerji ilə qət etməyə imkan verir. Mühərrikin yükünü azaldır və həm elektrik, həm də benzin sərfiyyatını optimallaşdırır. Bu, şəhər içi sürüşdə, tez-tez dayanıb-durmaların olduğu şəraitdə özünü daha çox göstərir. Beləliklə, rulon müqaviməti aşağı olan təkərlər yanacaq sərfiyyatının azalmasına, batareya ömrünün uzanmasına və ümumi enerji səmərəliliyinin yaxşılaşmasına birbaşa təsir edir.
Hibrid avtomobillər üçün təkər ölçüsünün seçilməsi
Hibrid avtomobillərdə təkər ölçüsü seçimi sırf estetik və ya komfort məsələsi deyil. Avtomobilin enerji sərfiyyatı, sürüş dinamikası, batareyanın ömrü və hətta mühərriklərin növbələşmə davranışı bu seçimdən birbaşa təsirlənir. İstehsalçı hər bir model üçün təkər ölçüsünü avtomobilin çəkisi, aerodinamik göstəriciləri, elektrik mühərrikinin tork dəyəri və benzin mühərrikinin güc balansına əsasən müəyyən edir. Bu səbəbdən düzgün təkər ölçüsünün seçilməsi hibrid sistemin işini optimallaşdırır, yol tutuşunu artırır və təhlükəsizliyi yüksəldir. Nəticə olaraq, təkər ölçüsü hibrid avtomobillərdə performans və səmərəlilik baxımından ən kritik amillərdən biridir.
İstehsalçının tövsiyə etdiyi ölçülər
İstehsalçının müəyyən etdiyi təkər ölçüsü avtomobilin bütün texniki xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq hesablanır. Bu ölçü hibrid modellər üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Hibrid avtomobillərdə təkər ölçüsündə ediləcək kiçik dəyişiklik belə elektrik mühərrikinin yükünü artırır, batareyanın daha tez boşalmasına səbəb olur və yanacaq sərfiyyatını yüksəldə bilər. İstehsalçı tərəfindən verilən ölçü həm təkərin hündürlüyünü, həm enini, həm də disk diametrini balanslaşdırır. Avtomobilin sükan reaksiyasını, elektrik mühərrikinin güc ötürməsini və əyləc məsafəsini optimal şəkildə saxlayır. Bu ölçüdən istər daha böyük, istər daha geniş, istərsə də daha hündür təkər taxmaq hibrid sistemin səmərəliliyini azaldır. Buna görə də hibrid avtomobillərdə təkər seçərkən birinci qayda istehsalçının tövsiyə etdiyi ölçüyə tam riayət etməkdir.
Böyük disklərin enerji sərfiyyatına təsiri
Böyük disklər əksər sürücülərə cazibədar görünsə də, hibrid avtomobillərdə onların istifadəsi həm dinamikaya, həm də enerji sərfiyyatına mənfi təsir göstərə bilər. Böyük disklər daha ağır olur və təkərin ümumi çəkisini artırır. Bu isə hərəkətə başlama zamanı daha çox enerji tələb edir və elektrik mühərrikinin yükünü yüksəldir. Nəticədə batareya daha tez boşalır, benzin mühərriki daha tez aktivləşir və ümumi sərfiyyat artır. Böyük disklər həmçinin təkərin yan profilini incəldir. Bu da sürüş komfortunu azaldır, yolu hiss etməyi sərtləşdirir və enerjinin daha çox itirilməsinə səbəb olur. Hibrid sistemlər üçün optimal disk ölçüsü istehsalçı tərəfindən təyin edilmiş, həm enerji səmərəliliyini, həm də idarəetmə rahatlığını qoruyan ölçüdür. Daha böyük diskə keçmək həmişə daha çox enerji itkisi deməkdir.
Geniş təkərlərin yol tutuşu və səmərəliliyi
Geniş təkərlər yol tutuşunu artırdığı üçün idman avtomobillərində üstünlük verilsə də, hibrid avtomobillər üçün bu seçim çox vaxt səmərəliliyi azaldır. Geniş təkərlər yol ilə daha çox təmas səthi yaradır. Bu, həm sürtünməni, həm də rulon müqavimətini artırır. Nəticədə mühərrik daha çox enerji sərf edir, elektrik batareyası daha tez boşalır və benzin mühərriki daha tez işə düşür. Bu, hibrid avtomobilin enerji qənaəti üstünlüyünü hiss olunan dərəcədə azaldır. Lakin geniş təkərlərin müəyyən üstünlükləri də var. Məsələn, yüksək sürətdə daha yaxşı yol tutuşu və döngələrdə daha stabil davranış. Hibrid modellərdə prioritet enerji səmərəliliyi olduğu üçün çox geniş təkərlər optimal seçim sayılmır. Ən uyğun variant istehsalçının təyin etdiyi eni qorumaq və enerji balansını pozmadan yol tutuşu ilə səmərəlilik arasındakı tarazlığı saxlamaqdır.
Hibrid avtomobillər üçün təkər növləri
Hibrid avtomobillər müxtəlif hava şəraitlərində stabil, səssiz və enerji səmərəli sürüş tələb etdiyi üçün təkər növünün düzgün seçilməsi performans baxımından çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Hər dörd fəsil, yay və qış təkərləri fərqli yol şəraitinə uyğun hazırlanır. Hibrid avtomobillərin xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırıldıqda daha uzun batareya ömrü, daha az yanacaq sərfiyyatı və daha təhlükəsiz sürüş təmin edir. Bu avtomobillər həm elektrik, həm də benzin mühərrikindən istifadə etdiyinə görə təkərlərin səssizliyi, yuvarlanma müqaviməti, yol tutuşu və özünəməxsus texniki tərkibi xüsusi önəm daşıyır. Buna görə hər mövsüm üçün doğru təkər növünü seçmək həm performansı, həm də təhlükəsizliyi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.
Dörd fəsil təkərlərin istifadə üçün üstünlüyü
Dörd fəsil təkərlər həm quru, həm yaş, həm də yüngül qarlı hava şəraitində istifadə üçün nəzərdə tutulduğuna görə istifadədə ən rahat və çevik seçimlərdən biri hesab olunur. Bu təkərlər dəyişkən iqlimə malik bölgələrdə yaşayan sürücülər üçün xüsusilə uyğundur. Çünki həm yay təkərinin yol tutuşunu, həm də qış təkərinin müəyyən səviyyədə təhlükəsizliyini bir arada təqdim edir. Hibrid avtomobillər üçün dörd fəsil təkərlərin əsas üstünlüyü onların yuvarlanma müqavimətinin nisbətən aşağı olmasıdır. Bu isə batareyanın daha yavaş boşalmasına və benzin sərfiyyatının azalmasına kömək edir. Protektor quruluşu həm suyu yaxşı təmizləyir, həm də səssiz sürüş təmin edir. Bu da elektrik mühərriki ilə hərəkət edən avtomobillərdə kabin rahatlığını xeyli artırır. Qısacası, il boyu istifadə rahatlığı istəyən hibrid avtomobil sahibləri üçün dörd fəsil təkərlər ən balanslı seçimlərdən biridir.
Yay təkərlərinin enerji səmərəliliyi
Yay təkərləri yüksək temperaturda optimal yol tutuşu və minimum enerji itkisi üçün hazırlanır. Bu təkərlərdə istifadə olunan rezin qarışığı daha sərt olduğu üçün həm yuvarlanma müqaviməti azalır, həm də enerji itkiləri minimuma enir. Hibrid avtomobillər üçün bu xüsusiyyət çox böyük üstünlükdür. Çünki elektrik mühərrikinin yükü azaldıqca batareya daha uzun müddət istifadə edilir və benzin mühərrikinin dövrəyə girmə tezliyi azalır. Yay təkərləri daha səssiz sürüş təmin edir. Bu da elektriklə çalışan avtomobillərdə mühüm məqamdır. Çünki mühərrik səsi olmadığından təkərlərdən gələn səs daha çox hiss olunur. Protektor quruluşu quru və yaş asfalt üçün optimallaşdırıldığı üçün şəhər içi və magistral yollarda maksimum performans göstərir. Bu səbəbdən enerji qənaəti və yüksək sürüş sabitliyi istəyən hibrid sahibləri üçün yay təkərləri yay mövsümündə ən yaxşı seçimdir.
Qış təkərlərinin təhlükəsizlik baxımından rolu
Qış təkərləri soyuq hava şəraitində, şaxtalı yollarda, buzlanma və qar örtüyü olan səthlərdə yüksək yol tutuşu təmin etmək üçün xüsusi olaraq hazırlanır. Bu təkərlərin rezin qarışığı aşağı temperaturda sərtləşmir, elastikliyini qoruyur və yol səthinə daha yaxşı yapışma təmin edir. Djırtıqlı protektor dizaynı qar və çovğunu effektli şəkildə təmizləyir. Buzlu yollarda isə əlavə tutuş yaradaraq sürüşmə riskini minimuma endirir. Hibrid avtomobillər üçün qış təkərləri daha da vacibdir. Çünki elektrik mühərrikinin ani fırlanma momenti pis hava şəraitində təkərlərin tez sürüşməsinə səbəb ola bilər. Bu isə həm batareya itkilərini artırır, həm də təhlükəsizlik baxımından risk yaradır. Qış təkərləri bu sürüşmənin qarşısını alır, daha stabil başlanğıc təmin edir. Çətin hava şəraitində təhlükəsizlik səviyyəsini maksimuma qaldırır. Beləliklə, qarlı və şaxtalı bölgələrdə yaşayan hibrid avtomobil sahibləri üçün qış təkərləri mütləq istifadə olunmalı təkər növlərindən biridir.
Hibrid avtomobillər üçün etibarlı təkər markaları
Hibrid avtomobillər üçün təkər seçərkən yalnız ölçü və növ deyil, həm də markanın etibarlılığı və hibrid modellərlə uyğunluğu mühüm rol oynayır. Bu avtomobillərdə enerji səmərəliliyi, səssiz işləmə, aşağı rulon müqaviməti və balanslı yol tutuşu prioritet olduğundan, təkər markasının texnologiyası və istehsal prosesi performansa birbaşa təsir edir. Dünyada bir çox istehsalçı məhz hibrid avtomobillər üçün xüsusi seriyalar hazırlayır. Bu seriyalar həm laboratoriya, həm də real yol şəraitində testlərdən keçirilir. Hibrid sürücüləri üçün doğru marka seçimi həm batareya ömrünü artırır, həm komfortu yüksəldir, həm də təhlükəsizliyi maksimum səviyyədə təmin edir.
Enerji səmərəli təkər istehsalçıları
Enerji səmərəliliyi hibrid avtomobillər üçün ən vacib göstəricilərdən biridir. Buna görə də aşağı rulon müqavimətli təkər istehsal edən markalar xüsusi olaraq ön plana çıxır. Bu markalar təkərin rezin qarışığını elə optimallaşdırır ki, təkər deformasiya zamanı minimum enerji itirsin və avtomobil daha rahat sürüşsün. Enerji qənaəti sahəsində tanınmış istehsalçılar adətən öz seriyalarını "Eco", "Energy", "Blue", "Efficient", "EcoContact" kimi adlandırır. Bu istehsalçıların məhsulları həm elektrik mühərrikinin yükünü azaldır, həm də yol səssizliyini artırır. Bu markalardan istifadə edən hibrid sahibləri daha uzun batareya ömrü, daha az yanacaq sərfiyyatı və daha stabil sürüş əldə edir. Enerjiyə qənaət edən təkərlərin əsas xüsusiyyəti isə həm yüngüllüyü, həm də yuvarlanma müqavimətini azaltmaq üçün xüsusi istehsal texnologiyasından istifadə edilməsidir.
Premium və büdcə seqmenti arasında fərqlər
Premium təkər markaları hibrid avtomobillər üçün daha stabil performans, səssizlik, yüksək yol tutuşu və daha aşağı yuvarlanma müqaviməti təmin edir. Onlar səthlə daha yaxşı təmas, optimallaşdırılmış protektor dizaynı və daha keyfiyyətli rezin qarışığı ilə seçilir. Premium seqment yüksək sürət sabitliyi, sürüş komfortu və daha uzunmüddətli aşınma müqaviməti ilə fərqlənir. Büdcə seqmenti markaları isə daha münasib qiymət təklif etsə də, onların rezin qarışığı çox vaxt sərt olur. Yuvarlanma müqaviməti yüksək olur və təkər daha tez səs yarada bilər. Bu seqment hibrid avtomobillərdə enerjiyə qənaət baxımından premium markalar qədər nəticə vermir. Bəzi büdcə markalarının "Eco" seriyaları istifadə üçün yetərli performans təqdim edir və əsasən şəhərdaxili sürüşdə qənaətcil nəticə göstərir. Yüksək enerji səmərəliliyi və səssizlik istəyən sürücülər üçün Premium seqment daha doğru seçimdir. Lakin uyğun büdcəsi olanlar üçün orta səviyyəli "eco" seriyaları da məqbul alternativ ola bilər.
Hansı markalar hibridlər üçün testdən keçib?
Hibrid avtomobillər üçün təkər istehsalçıları xüsusi testlərdən keçirilən modellər təqdim edir. Bu testlərdə əsasən enerji sərfiyyatı, səssizlik, yol tutuşu və yüksək torku ötürmə qabiliyyəti ölçülür. Bir çox beynəlxalq istehsalçı hibrid avtomobillər üçün ayrıca məhsul xətti hazırlayıb. Bu təkərlər elektrik mühərrikinin xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq testdən keçirilib. Testlər zamanı həm laboratoriya şəraitində, həm də real yol şəraitində performans qiymətləndirilir. Xüsusən aşağı sürətlərdəki səssizlik, yüksək sürətdəki stabil davranış və yağışlı havada yol tutuşu kimi göstəricilər əsas prioritet sayılır. Bu markalar hibrid avtomobillərin tələb etdiyi balansı təmin etmək üçün təkərlərin protektor quruluşunu, rezin qarışığını və struktur sərtliyini xüsusi olaraq optimallaşdırır. Bu səbəbdən testdən keçmiş və hibridlər üçün uyğunluğu təsdiqlənmiş markalar həm təhlükəsizlik baxımından, həm də səmərəlilik baxımından daha etibarlı hesab olunur.
Hibrid avtomobillərdə təkər dəyişmə vaxtı
Hibrid avtomobillərdə təkər dəyişmə vaxtı həm təhlükəsizlik, həm də enerji səmərəliliyi baxımından çox əhəmiyyəltidir. Bu avtomobillərdə təkərlərin vəziyyəti təkcə yol tutuşuna təsir etmir, həm də batareyanın yükünə, mühərriklərin növbələşmə davranışına və ümumi sürüş performansına təsir göstərir. Təkər köhnəldikcə yuvarlanma müqaviməti artır, bu isə elektrik mühərrikinin daha çox enerji sərf etməsinə, benzin mühərrikinin daha tez dövrəyə girməsinə və ümumi sərfiyyatın yüksəlməsinə səbəb olur. Hibrid avtomobil sahibləri təkərlərin dəyişilmə vaxtını yalnız kilometrajla deyil, həm də istifadə şəraiti, protektor dərinliyi, deformasiyalar, təkərin yaşlanması və sürüş dinamikasındakı dəyişikliklərlə müəyyən etməlidirlər. Düzgün zamanda dəyişdirilməyən təkərlər həm təhlükəsizlik riskləri yaradır, həm də hibrid sisteminin səmərəliliyini ciddi şəkildə azaldır.
İstifadə şəraitinə görə dəyişmə müddəti
Təkərin dəyişmə müddəti avtomobilin istifadə edildiyi şəraitdən asılı olaraq dəyişə bilər. Şəhər içi tıxaclı yollar, tez-tez dayanma-başlama halları və kəskin dönmələr təkərlərin daha tez aşınmasına səbəb olur. Magistral yollarda daha stabil sürüş isə təkərlərin daha yavaş köhnəlməsinə şərait yaradır. Hibrid avtomobillər, elektrik rejimində hərəkət edərkən yüksək tork verdiklərinə görə təkərlərin çiyin hissələrini daha çox yükləyir. Buna görə ümumi qayda olaraq təkərlər 40-60 min kilometr arası dəyişdirilsə də, hibrid avtomobillərdə bu müddət bir qədər daha qısa ola bilər. İqlim də mühüm rol oynayır. İsti bölgələrdə təkər qarışığı daha tez sərtləşir və çat verə bilər. Soyuq bölgələrdə isə protektor elastikliyi azalır. İstifadə şəraitindən asılı olmayaraq, təkərlər ildə ən az 1 dəfə professional şəkildə yoxlanılmalıdır ki, həm təhlükəsizlik, həm də səmərəlilik təmin olunsun.
Təkərin aşınma göstəricilərinin oxunması
Hər bir təkərin üzərində "Tread Wear Indicator" var. Buna protektor aşınma göstəriciləri deyilir. Sözügedən işarələr sürücüyə təkərin nə zaman dəyişdirilməli olduğunu müəyyən etməyə kömək edir. Protektor dərinliyi 1.6 mm-dən aşağı düşdükdə təkər təhlükəli hesab edilir və dəyişdirilməlidir. Lakin hibrid avtomobillərdə bu hədd daha yüksək tutulmalıdır. Optimal səmərəlilik üçün protektor dərinliyi 3-4 mm-dən aşağı düşməməlidir. Çünki protektor azaldıqca yuvarlanma müqaviməti artır. Təkər yolla daha pis təmas yaradır. Bu da həm enerji itkilərini artırır, həm də sürüşün sabitliyini azaldır. Protektorun alnız iç və ya xarici hissənin yeyilməsi sükan, asqı və ya balanslaşdırma problemi olduğunu göstərir. Bu hallar təkərin ömrünü qısaltmaqla yanaşı, hibrid sistemin yük paylanmasını da pozur. Buna görə protektor göstəricilərini mütəmadi yoxlamaq həm təhlükəsiz, həm də səmərəli sürüş üçün vacibdir.
Batareya yükü və təkər köhnəlməsi arasındakı əlaqə
Hibrid avtomobillərdə batareya yükü və təkər köhnəlməsi arasında mühüm əlaqə vardır. Təkər köhnəldikcə, protektor dərinliyi azaldıqca və rezin qarışığı sərtləşdikcə rulon müqaviməti yüksəlir. Bu, elektrik mühərrikinin daha çox enerji sərf etməsinə gətirib çıxarır və batareya daha tez boşalır. Batareya tez boşaldıqca elektrik rejimində hərəkət müddəti azalır, benzin mühərrikinin dövrəyə girməsi artır və ümumi enerji səmərəliliyi aşağı düşür. Köhnə təkərlər sürüş zamanı sürtünməni artırdığı üçün enerji bərpası sisteminin effektivliyi də azalır. Yəni avtomobil hər əyləc zamanı bərpa edilən enerjidən daha az faydalana bilir. Bu səbəbdən köhnəlmiş təkərlər təkcə təhlükəsizlik deyil, həm də iqtisadi baxımdan ciddi itkilərə yol açır. Təkərin vaxtında dəyişdirilməsi həm batareyanın ömrünü artırır, həm enerji qənaətini yüksəldir, həm də hibrid sisteminin düzgün işləməsini təmin edir.
