Asqı qollarında çatlama hansı riskləri yaradır ?

Asqı qollarında çatlama dedikdə metal və ya alüminium konstruksiyanın daxili strukturunun zəifləməsi nəzərdə tutulur. Bu proses bir anda baş vermir, yavaş-yavaş formalaşır və çox vaxt sürücü tərəfindən hiss olunmur. Əvvəlcə materialın iç qatlarında gözə görünməyən xırda mikro çatlar yaranır. Bu mikro çatlar sanki səssiz təhlükə kimidir. Çünki avtomobil normal işləyirmiş kimi görünür. Amma daxilində problem böyüməyə davam edir.
Hər çuxurdan keçəndə, hər kəskin manevrdə, hər ani əyləcdə bu çatlar bir az da genişlənir. Zaman keçdikcə bu zəifləmə artıq səthi də təsir altına alır və açıq-aşkar qırılma mərhələsinə yaxınlaşır. Bu mərhələdə artıq risk çox yüksək olur. Çünki asqı qolu öz funksiyasını tam yerinə yetirə bilmir. Nəticədə avtomobilin balansı pozulur, sükan reaksiyası dəyişir. Sürüş zamanı təhlükəsizlik ciddi şəkildə azalır. Bir sözlə, çatlama sadəcə metalın üstündə görünən cızıq deyil, bütün asqı sisteminin zəifləməsi deməkdir.
Mikro çatlar adətən adi baxışla seçilmir. Avtomobil sahibi alt hissəyə baxsa belə, çox vaxt bu xırda zədələri görə bilmir. Amma hər dəfə çuxura düşəndə, bordürdən keçəndə və ya sərt yol şəraitində sürəndə bu çatlar bir az da dərinləşir. Bu prosesi şüşədə yaranan incə çatlara bənzətmək olar. Əvvəlcə balaca bir xətt olur. Amma zamanla o xətt böyüyür və bir gün şüşə tam çatlaya bilir.
Asqı qolunda da eyni vəziyyət yaşanır. Bir müddət sonra artıq gözlə görünən qırılmalar əmələ gəlir. Bu mərhələdə metalın bütövlüyü pozulur və hissə əvvəlki möhkəmliyini itirir. Artıq bu sadə texniki problem yox, birbaşa təhlükəsizlik riski sayılır. Çünki belə vəziyyətdə asqı qolu ani zərbə zamanı tam qırıla bilər. Bu da nəzarətin itirilməsi ilə nəticələnə bilər. Xüsusilə yüksək sürətdə belə bir qırılma çox ağır nəticələrə səbəb ola bilər.
Bu məqalədə, asqı qollarında çatlamanın hansı təhlükələr yaratdığını və bunun qarşısını necə ala biləcəyini öyrənəcəksiniz.

Yol tutumuna təsiri

Asqı qolu çatladıqda avtomobil yolla olan əlaqəsini tam itirməsə də, əvvəlki stabillik səviyyəsini qoruya bilmir. Bu vəziyyəti insanın yeriyərkən ayağını burxmasına bənzətmək olar. Ayaq yerindədir, amma əvvəlki kimi güvənli deyil. Avtomobil də eyni şəkildə yolda qalır. Lakin hərəkət zamanı qeyri-sabit davranmağa başlayır. Sürət artdıqca bu qeyri-sabitlik daha açıq hiss olunur. Maşın döngələrdə əvvəlki kimi yola yapışmır. Sürücü sükan arxasında özünü daha gərgin hiss edir. Yol tutumunun zəifləməsi xüsusilə uzun səfərlərdə yorğunluğu artırır. Çünki sürücü daim avtomobilin davranışını nəzarətdə saxlamağa çalışır. Əvvəllər rahat keçilən döngələr artıq diqqət tələb edir. Çünki maşın gözlənilməz reaksiya verə bilər. Bu da sürüş keyfiyyətini azaldır və təhlükəsizlik riskini yüksəldir.

Sükan idarəetməsində problemlər

Asqı qolu çatladıqda sükan mexanizmi öz dəqiqliyini itirir. Sürücü sükanı çevirir, amma avtomobil dərhal reaksiya vermir. Bu gecikmə sürücüdə narahatlıq yaradır. Çünki hər manevr zamanı maşının necə davranacağını əvvəlcədən təxmin etmək çətinləşir. Bəzən isə tam əksi baş verir, sükan az çevrilir. Amma avtomobil həddindən artıq dönür. Bu vəziyyət sanki sükanla avtomobil arasında əlaqə zəifləyib kimi hiss olunur. Sürücü özünü sanki boş sükanla maşın idarə edirmiş kimi hiss edə bilər. Bu da güvən hissini ciddi şəkildə azaldır. Xüsusilə sıx hərəkətli yollarda, qəfil manevr lazım olan vəziyyətlərdə bu problem təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər. Çünki sürücü maşının reaksiyasına tam arxayın olmur və bu da qərar vermə prosesini ləngidir.

Sürüş təhlükəsinin artması

Asqı qolu çatladıqda avtomobilin yol səthinə təması zəifləyir. Xüsusilə yağışlı, qarlı və buzlu havalarda bu problem daha qabarıq hiss olunur. Təkərlər yola tam basmadığı üçün avtomobil daha tez sürüşməyə meylli olur. Bu, sanki ayaqqabının altı sürüşkən olan adamın yeriməsinə bənzəyir. Addım atırsan, amma yerə möhkəm basmırsan. Avtomobil də eyni şəkildə yolda özünü güvənli hiss etmir. Döngələrdə arxa hissə sürüşə bilər. Ön tərəf isə istiqaməti düzgün saxlamaya bilər. Bu vəziyyət sürücünü daim gərgin saxlayır. Çünki hər an maşının nəzarətdən çıxa biləcəyini düşünür. Bu isə həm psixoloji yorğunluq yaradır, həm də qəza riskini artırır.

Əyləc sisteminə təsiri

Çatlamış asqı qolu əyləc zamanı avtomobilin balansına birbaşa təsir göstərir. Normal vəziyyətdə əyləc sistemi avtomobil düz xətt üzrə stabilliyini qoruyaraq dayanmalıdır. Amma asqı qolunda problem varsa, bu balans pozulur. Avtomobil əyləc zamanı bir tərəfə meyl edə bilər. Sanki maşın öz bildiyini edir kimi hiss yaranır. Bu vəziyyət təcili əyləc tələb olunan anlarda çox təhlükəlidir. Çünki sürücü maşını düz saxlamağa çalışarkən əlavə güc sərf etməli olur.

Əyləc məsafəsinin uzanması

Asqı qolu çatladıqda təkərlər yol səthinə bərabər təzyiq göstərmir. Əyləc zamanı avtomobil düz xətt üzrə dayanmaq əvəzinə sağa və ya sola çəkə bilər. Nəticədə dayanma məsafəsi uzanır. Bu, sanki yaş asfalt üzərində sürüşən ayaqqabı ilə qaçmağa bənzəyir. Dayanmaq istəyirsən, amma sürüşmə səni irəli aparır. Avtomobildə də eyni effekt yaranır. Bir neçə metr artıq məsafə bəzən qəza ilə xilas olmaq arasındakı fərqi yarada bilər. Şəhər daxilində bu risk daha böyükdür. Çünki piyadalar və digər nəqliyyat vasitələri ilə məsafə az olur.

Avtomobilin balansının pozulması

Əyləc zamanı avtomobilin bir tərəfə meyl etməsi balansın pozulduğunu göstərir. Bu vəziyyət sürücüdə panika yarada bilər. Çünki maşın sürücünün nəzarətindən çıxırmış kimi hiss olunur. Sürücü sükanı düz saxlamağa çalışsa da, avtomobil öz istiqamətini dəyişə bilər. Bu isə xüsusilə yüksək sürətdə ciddi təhlükə yaradır. Balansın pozulması həm ön, həm də arxa tərəfdə hiss oluna bilər. Bu zaman avtomobil sanki yellənirmiş kimi davranır. Bu da sərnişinlərdə qorxu yaradır.

Təkərlərə təsiri

Asqı qolu çatladıqda təkərlərin bucağı dəyişir və bu dəyişiklik birbaşa təkərlərin yol ilə təmasına təsir göstərir. Normalda təkərlər yola bərabər şəkildə basmalıdır. Amma bu bucaq pozulduqda bir tərəf daha çox, digər tərəf isə daha az təzyiq görür. Bu da həm sürüş keyfiyyətini azaldır, həm də təkərlərin ömrünü qısaldır. Avtomobil sanki yolda düz getmir, daim kiçik korreksiyalar tələb edir. Sürücü sükanı düz saxlamaq üçün daha çox çalışmalı olur.

Təkərlərin qeyri-bərabər yeyilməsi

Asqı qolu çatladıqda təkərlərin bir tərəfi daha tez yeyilməyə başlayır. Digər tərəf isə nisbətən sağlam qalır. Bu vəziyyət sürücünü tez-tez təkər dəyişməyə məcbur edir. Nəticədə əlavə xərc yaranır. Üstəlik, təkərlərin qeyri-bərabər yeyilməsi yol tutumunu da zəiflədir. Çünki protektor bərabər olmadığı üçün təkər yol səthinə düzgün yapışmır. Bu da sürüş riskini bir az da artırır.

Vibrasiya və səs problemləri

Asqı qolu çatladıqda sürüş zamanı müxtəlif səslər eşidilməyə başlaya bilər. Uğultu, döyülmə, metalın metala dəyməsinə bənzər səslər sürücünü narahat edir. Sükan titrəyir, bu titrəmə sürət artdıqca daha da güclənir. Salonun içində komfort azalır, sanki avtomobil özündən razı deyilmiş kimi hiss yaranır. Bu titrəmə uzun müddət davam etdikdə sürücünü yorur və diqqətini yayındırır. Bu isə təhlükəsizlik baxımından əlavə risk yaradır.

Texniki baxım zamanı necə aşkar edilir?

Asqı qollarında yaranan çatlar çox vaxt sürücü tərəfindən dərhal hiss olunmur. Çünki problem ilkin mərhələdə avtomobilin davranışında ciddi dəyişiklik yaratmaya bilər. Maşın hərəkət edir, sükan işləyir, əyləc tutur, amma gizli təhlükə səssiz şəkildə böyüyür. Məhz bu səbəbdən texniki baxımın rolu son dərəcə böyükdür. Servis mütəxəssisləri avtomobilin alt hissəsini yoxlayarkən sürücünün gözündən yayınan xırda detalları belə aşkar edə bilir. Asqı qolları, burçlar, şaravoylar və birləşdirici hissələr diqqətlə nəzərdən keçirilir. Bu yoxlama zamanı metal səthində yaranan incə çatlar, paslanma izləri və deformasiya əlamətləri aydın şəkildə görünə bilər. Əgər bu mərhələdə problem aşkar edilərsə, daha böyük xərclərin və risklərin qarşısı alınmış olur. Yəni vaxtında aparılan baxım həm cibinizi qoruyur, həm də təhlükəsizliyinizi təmin edir.

Vizual yoxlama

Vizual yoxlama avtomobil qaldırıcıya qaldırıldıqdan sonra aparılır. Ustanın təcrübəsi burada böyük rol oynayır. Usta asqı qollarını diqqətlə nəzərdən keçirir. Metal səthdə qeyri-adi xətlər, rəng dəyişiklikləri, paslanma və deformasiya axtarır. Bəzən çatlar birbaşa gözə görünmür, amma metalın üzərində yaranan incə kölgələr və ya xəttvari izlər şübhə yarada bilər. Təcrübəli usta bu cür detalları dərhal fərq edir. Bundan əlavə, rezin burçların vəziyyəti də yoxlanılır. Çünki bürclər köhnəlibsə, bu asqı qoluna əlavə yük yarada bilər. Vizual yoxlama zamanı həm ön, həm də arxa hissə ayrıca nəzarətdən keçirilir. Çünki bəzi hallarda problem yalnız bir tərəfdə olur. Bu da avtomobilin balansına təsir göstərir. Bu yoxlama sürücünün özü üçün çətin olsa da, servis şəraitində çox effektiv nəticə verir.

Servis diaqnostikası

Vizual yoxlamadan əlavə olaraq servis şəraitində xüsusi cihazlarla diaqnostika aparılır. Bu cihazlar vasitəsilə asqı sistemindəki boşluqlar, normadan artıq hərəkətlər və qeyri-stabil vəziyyətlər dəqiq ölçülür. Maşın xüsusi platformada silkələnir. Təkərlərin reaksiyası, asqı qollarının hərəkəti izlənilir. Əgər hər hansı tərəfdə normadan artıq boşluq və ya gec reaksiya varsa, bu dərhal qeydə alınır. Bu üsul gözlə görünməyən daxili çatların aşkarlanmasında faydalıdır. Diaqnostika nəticəsində ustalar problemin hansı mərhələdə olduğunu müəyyən edə bilir və sürücüyə dəqiq tövsiyə verirlər. Yəni sadəcə ehtimal üzərindən yox, konkret ölçülərə əsaslanan qərar qəbul olunur.

Asqı qolu çatladıqda nə etməli

Asqı qolu çatladıqda bu problemi qətiyyən təxirə salmaq olmaz. Bəzi sürücülər səs hələ çox çıxmır deyə və ya maşın hələ gedir deyə problemi görməzlikdən gəlir. Amma bu, sanki ağrıyan dişi müalicə etməyib gözləməyə bənzəyir. Ağrı bir gün kəskinləşir və daha böyük problemə çevrilir. Asqı qolu da eyni şəkildə əvvəl xəbərdarlıq edir. Sonra isə qəfil qırılma riski yaradır. Belə vəziyyətdə ən doğru addım dərhal servise müraciət etməkdir. Usta problemi qiymətləndirir və ən təhlükəsiz həll yolunu təklif edir. Bu həm sürücünün, həm də avtomobildə olan sərnişinlərin təhlükəsizliyi üçün vacibdir.

Təmir, yoxsa dəyişmə

Asqı qolu çatladıqda çoxları qaynaq etdirməyi düşünür. Çünki bu, daha ucuz başa gəlir. Amma reallıqda qaynaq uzunömürlü həll deyil. Qaynaq edilən yer əvvəlki möhkəmliyini qaytarmır və yenidən çatlama ehtimalı yüksək olur. Üstəlik, metalın struktur xüsusiyyətləri dəyişir və bu da hissənin zəifləməsinə səbəb olur. Ona görə də ustaların böyük əksəriyyəti dəyişməni tövsiyə edir. Yeni asqı qolu avtomobilin balansını bərpa edir və təhlükəsizliyi təmin edir. Bəli, bu, daha baha başa gələ bilər, amma təhlükəsizlik pula dəyişilmir. Bir detalın vaxtında dəyişdirilməsi böyük qəzaların qarşısını ala bilər.

Orijinal hissənin önəmi

Asqı qolu dəyişdirilərkən keyfiyyət məsələsi çox önəmlidir. Bazarda ucuz və mənşəyi bilinməyən detallar çoxdur. Bu cür hissələr ilk vaxtlar normal işləyə bilər, amma qısa müddətdə yenidən problem yaradır. Çünki metalın keyfiyyəti zəif olur, istehsal standartlarına uyğun gəlmir. Orijinal və ya keyfiyyətli alternativ hissələr isə daha davamlı olur və uzun müddət problemsiz işləyir. Bu həm sürüş komfortunu qoruyur, həm də təhlükəsizlik səviyyəsini yüksəldir. Bir sözlə, ucuzluğa aldanmaq sonda daha baha başa gələ bilər. Keyfiyyətli hissə seçmək özünüzə və avtomobilinizə etdiyiniz ən düzgün sərmayədir.