Toyotalarda sükan reykasının vtulka ilə təmiri mümkündürmü?
Avtomobil sürəndə ən çox güvəndiyimiz hissələrdən biri sükan sistemidir. Sükanı fırladırsan və avtomobil dərhal reaksiya verir. Hərəkət zamanı özünü rahat hiss edirsən. Çünki sükanın verdiyi cavab sənin üçün hər şey deməkdir. Amma bir gün qəfil qəribə səslər eşitməyə başlayırsan, sükan əvvəlki kimi sərt olmur. Boşluq yaranır və avtomobil sanki istədiyin kimi idarə olunmur. Bu vəziyyət sürücünü dərhal narahat edir və ağlına ilk gələn sual olur ki, problem hardadır və nə baş verir. Çünki sükan sistemi birbaşa təhlükəsizliklə bağlıdır. Burada yaranan ən kiçik problem belə ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Toyota modellərində bu problemin əsas səbəblərindən biri sükan reykasının içində yerləşən vtulkanın aşınmasıdır. Bu detal kiçik görünsə də, sükan sistemində çox mühüm rol oynayır. Vtulka aşındıqda sükan əvvəlki kimi stabil olmur, boşluq yaranır və kənar səslər ortaya çıxır
Sükan reykası avtomobilin sükan sisteminin əsas mexaniki hissəsidir. Sükanın verdiyi hərəkəti birbaşa təkərlərə ötürür. Sürücü sükanı çevirdiyi anda bu hərəkət reykaya ötürülür və nəticədə ön təkərlər dönür. Bu mexanizm olmasa, avtomobili istiqamətləndirmək mümkün olmaz. Reyka sükanla təkərlər arasında birbaşa əlaqə yaradır və sürücünün verdiyi komandaları dəqiq şəkildə yerinə yetirir. Buna görə də sükan reykası avtomobilin idarə olunmasında ən vacib hissələrdən biri hesab olunur.
Sükan sistemi avtomobilin hərəkətinə birbaşa nəzarət edən əsas mexanizmdir. Sürücü yol şəraitinə uyğun olaraq istiqaməti dəyişir. Manevrlər edir və təhlükəsiz şəkildə hərəkət edir. Bütün bu proseslər sükan sistemi vasitəsilə həyata keçirilir. Əgər sükan sistemi düzgün işləmirsə, sürücü avtomobili tam nəzarətdə saxlaya bilməz. Bu isə həm sürücünün özü, həm də digər yol hərəkəti iştirakçıları üçün risk yaradır. Buna görə də sükan sistemində yaranan hər bir problem ciddi qəbul edilməli və vaxtında aradan qaldırılmalıdır.
Sükan reykasının daxilində bir neçə vacib detal yerləşir və bu detallar birlikdə işləyərək sistemin düzgün fəaliyyət göstərməsini təmin edir. Reykanın içərisində dişli mexanizm, ştanqalar, sızdırmazlıq rezinləri və vtulka mövcuddur. Bu hissələr bir-biri ilə sıx əlaqədə çalışır və sükanın verdiyi hərəkətin problemsiz şəkildə təkərlərə ötürülməsini təmin edir. Hər bir detalın öz funksiyası var və onlardan biri sıradan çıxdıqda bütün sistemin işi pozula bilər. Məhz buna görə sükan reykasında istifadə olunan bütün ehtiyat hissələri keyfiyyətli olmalı və düzgün quraşdırılmalıdır.
Vtulka nədir?
Vtulka sükan reykasının daxilində yerləşən xüsusi halqadır. Adətən plastik və ya teflon əsaslı materialdan hazırlanır. Bu detal çox balaca görünsə də, sükan sistemində son dərəcə vacib rol oynayır. Vtulkanın əsas məqsədi reykadakı metal ştanqanı stabil saxlamaqdır. Sükan çevrildikdə ştanqa irəli və geri hərəkət edir. Bu hərəkət zamanı boşluq yaranmaması üçün vtulka onu sıx şəkildə saxlayır. Əgər vtulka olmasa, metal hissələr birbaşa bir-birinə sürtünər. Bu isə həm səs yaranmasına, həm də mexaniki aşınmanın sürətlənməsinə səbəb olar. Yəni vtulka sükan sistemində sükutun, rahatlığın və dəqiqliyin qoruyucusudur. Bu hissə sıradan çıxanda sürücü dərhal fərqi hiss edir. Çünki sükan əvvəlki kimi stabil olmur və idarəetmə zəifləyir.
Vtulkanın funksiyası
Vtulka sükan sistemində bir neçə vacib funksiyanı eyni anda yerinə yetirir. İlk növbədə ştanqanı sabit vəziyyətdə saxlayır və onun yanlara hərəkət etməsinin qarşısını alır. Bu, sükanın dəqiq işləməsi üçün əsas şərtdir. Digər vacib funksiyası boşluğun qarşısını almaqdır. Əgər vtulka aşınarsa, ştanqa reykada boşluq yaradar. Sükan çevriləndə gec reaksiya verər. Bu da sürücüyə idarəetmədə narahatlıq yaradır. Vtulka metal hissələr arasında sürtünməni azaldır. Bu xüsusiyyət mexanizmin daha sakit işləməsinə şərait yaradır və kənar səslərin qarşısını alır. Nəticədə sükan daha rahat çevrilir və sürücü üçün idarəetmə daha komfortlu olur. Bütün bu səbəblərə görə vtulka sükan sisteminin sakit və problemsiz işləməsində əsas rol oynayan hissələrdən biridir.
Hansı materialdan hazırlanır?
Vtulkalar əsasən teflon, kaprolon və xüsusi möhkəm plastik materiallardan hazırlanır. Bu materialların seçilməsi təsadüfi deyil. Teflon sürtünməyə davamlı olduğu üçün mexanizmin səssiz işləməsinə kömək edir. Kaprolon isə möhkəmliyi ilə seçilir və uzun müddət deformasiya olmadan funksiyasını qoruyur. Xüsusi plastiklər isə həm elastik olur, həm də yüksək təzyiqə davam gətirir. Bu materiallar reykada baş verən daimi hərəkətlərə qarşı dayanıqlıdır və tez sıradan çıxmır. Keyfiyyətli materialdan hazırlanan vtulka uzun müddət problemsiz işləyir. Sükan sisteminin stabil qalmasını təmin edir. Keyfiyyətsiz materialdan hazırlanan vtulkalar isə qısa müddətdə aşınır. Problem yenidən ortaya çıxır.
Toyotalarda sükan reykası problemləri
Toyota avtomobilləri etibarlılığı ilə tanınsa da, zaman keçdikcə sükan sistemində də müəyyən problemlər yarana bilər. Bu problemlər əsasən yol şəraiti, sürmə tərzi və avtomobilin istismar müddəti ilə bağlı olur. Sükan reykası davamlı hərəkətdə olduğu üçün zamanla mexaniki aşınmaya məruz qalır. Xüsusilə çuxurlu və bərbad yollar bu prosesi daha da sürətləndirir. Reykanın daxilində yerləşən vtulka aşındıqda sürücü müxtəlif əlamətlərlə qarşılaşır. Bu əlamətlərə diqqət yetirilməzsə, problem daha da böyüyə bilər. Daha ciddi təmir tələb oluna bilər. Buna görə də sükan sistemində baş verən dəyişikliklər heç vaxt nəzərə alınmamalıdır.
Səs gəlməsi
Əgər maşınla hərəkət edərkən çuxurlu yollardan keçəndə sükan hissəsindən səslər eşidilirsə, bu çox vaxt vtulkanın aşınmasının göstəricisi olur. Bu səs ştanqanın reykada boş hərəkət etməsi nəticəsində yaranır. Normal halda vtulka ştanqanı sıx saxladığı üçün belə səs olmur. Amma vtulka yeyildikdə metal hissələr bir-birinə toxunur və səs yaranır. Bu səs xırda çuxurlardan keçəndə daha aydın hiss olunur. Səsə fikir verilməsə, zamanla daha da güclənə bilər. Sükan sistemində əlavə problemlərə yol aça bilər.
Sükan boşluğu
Sükanı çevirdikdə təkərlərin gec reaksiya verməsi də vtulka probleminin ən açıq əlamətlərindən biridir. Normal halda sükan hərəkətinə dərhal cavab verilməlidir. Amma vtulka aşınanda ştanqa reykada boşluq yaradır. Bu da gecikməyə səbəb olur. Sürücü sükanı azca çevirir. Amma avtomobil bir neçə saniyə sonra reaksiya verir. Bu hal həm rahatlığı azaldır, həm də təhlükəsizlik baxımından risk yaradır. Çünki fövqəladə vəziyyətdə sürücünün verdiyi reaksiya gec ötürülə bilər. Sükan boşluğu heç vaxt adi hal kimi qəbul edilməməlidir.
Sürüş zamanı titrəmə
Sükanın titrəməsi də reykada yaranan boşluğun nəticəsi ola bilər. Xüsusilə sürət artdıqca bu titrəmə daha aydın hiss olunur. Vtulka öz funksiyasını itirdikdə ştanqa stabil vəziyyətdə qalmır. Bu da sükanın əllərdə titrəməsinə səbəb olur. Bu hal sürücüdə narahatlıq yaradır və uzun məsafələrdə yorğunluğa səbəb ola bilər. Əgər titrəmə vaxtında aradan qaldırılmazsa, sükan sisteminin digər hissələrinə də zərər verə bilər. Buna görə də bu əlamətə laqeyd yanaşmaq olmaz.
Vtulka sıradan çıxanda nə baş verir?
Vtulka zamanla aşındıqda sükan sistemində ciddi dəyişikliklər baş verir. İlk növbədə sükanın əvvəlki dəqiqliyi itir. Sürücü sükanı çevirdikdə avtomobil gec reaksiya verə bilər. Bu vəziyyət idarəetmədə narahatlıq yaradır. Reykanın daxilində boşluq formalaşır və bu boşluq sükan çevrildikdə hiss olunur. Avtomobil hərəkət edərkən kənar səslər eşidilə bilər. Bu səslər yolun bərabər olmadığı hissələrdə daha çox diqqət çəkir. Vtulka sıradan çıxdıqda metal hissələr birbaşa bir-biri ilə təmasda olur. Bu da mexaniki aşınmanı daha da sürətləndirir. Vaxtında müdaxilə olunmazsa problem böyüyür. Sükan reykasının digər hissələrinə də zərər verə bilər. Nəticədə sadə bir detalın aşınması daha böyük təmir xərclərinə səbəb ola bilər.
Mexaniki aşınma
Mexaniki aşınma vtulkanın sıradan çıxmasının əsas səbəblərindən biridir. Sükan çevrildikcə reykadakı ştanqa davamlı hərəkətdə olur. Bu hərəkət zamanı vtulka ilə təmasda qalır. Uzun müddət istifadə nəticəsində vtulkanın səthi yeyilir və öz formasını itirir. Bu aşınma prosesi yavaş-yavaş baş verir. Sürücü əvvəlcə bunu hiss etməyə bilər. Zaman keçdikcə isə boşluq yaranır və sükanın davranışında dəyişikliklər ortaya çıxır. Sükan çevriləndə əvvəlki kimi sabit olmur, xırda silkələnmələr hiss edilə bilər. Bu vəziyyət sükan sisteminin ümumi işinə mənfi təsir göstərir və sürücüdə narahatlıq yaradır. Mexaniki aşınma davam etdikcə vtulkanın funksiyası tamamilə itir. Artıq ştanqanı stabil saxlaya bilmir. Bu mərhələdə təmir gecikdirilərsə, reykada əlavə zədələr yarana bilər.
Toz və çirk təsiri
Toz, qum, su və palçıq vtulkanın ömrünü ciddi şəkildə azaldan əsas faktorlardandır. Sükan reykası tam qapalı mexanizm olsa da, zamanla qoruyucu rezinlər öz elastikliyini itirə bilər. Xarici təsirlər içəri daxil ola bilər. Bu zaman toz və çirk vtulkanın səthinə yapışır və hərəkət zamanı sürtünməni artırır. Artan sürtünmə isə aşınma prosesini daha da sürətləndirir. Su daxil olduqda isə vəziyyət daha da ağırlaşır. Şünki metal hissələrdə pas əmələ gələ bilər. Bu da vtulkanın daha tez sıradan çıxmasına səbəb olur. Nəticədə sükan sistemi əvvəlki kimi sakit və stabil işləməz. Sürücü sükan çevirdikdə həm səs, həm də narahatlıq hiss edə bilər. Buna görə də sükan sisteminin qoruyucu hissələrinin sağlam vəziyyətdə olması çox vacibdir.
Vtulka ilə təmir mümkündürmü
Vtulka ilə təmir tam mümkündür və Toyotalarda bu üsul geniş şəkildə tətbiq olunur. Əgər sükan reykasında ciddi mexaniki zədə yoxdursa, vtulkanın dəyişdirilməsi ilə problem aradan qaldırıla bilər. Bu təmir üsulu həm vaxt baxımından sərfəlidir, həm də xərcləri azaldır. Yeni sükan reykası almaqdansa, yalnız aşınmış detalın dəyişdirilməsi daha məntiqli seçim olur. Düzgün materialdan hazırlanmış keyfiyyətli vtulka istifadə olunarsa, sükan sistemi yenidən əvvəlki kimi stabil işləməyə başlayır. Sürücü sükanın daha dəqiq və səssiz olduğunu hiss edir. Bu üsul düzgün icra edildikdə uzun müddət problemsiz istifadə mümkündür. Əsas şərt təmirin peşəkar usta tərəfindən aparılmasıdır.
Texniki baxımdan
Texniki baxımdan vtulka ilə təmir yalnız müəyyən şərtlər daxilində effektiv olur. Əgər sükan reykasında çat, əyilmə və ya paslanma yoxdursa, vtulkanın dəyişdirilməsi kifayət edir. Bu halda reykaya əlavə müdaxilə etməyə ehtiyac qalmır. Usta reykani sökür, köhnə vtulkanı çıxarır və yerinə yeni, keyfiyyətli vtulka quraşdırır. Daha sonra mexanizm düzgün şəkildə yığılır və yoxlanılır. Əgər reykada ciddi zədə olarsa, vtulka dəyişmək problemi tam həll etməz. Belə hallarda artıq reykaya kompleks təmir və ya tam dəyişdirmə tələb oluna bilər. Buna görə də təmirə başlamazdan əvvəl dəqiq diaqnostika aparılması çox vacibdir.
Hansı modellərdə tətbiq edilir?
Vtulka ilə təmir bir çox Toyota modellərində uğurla tətbiq olunur. Bu üsul xüsusilə Corolla, Camry, Avensis, Prius və Rav4 modellərində geniş yayılıb. Həm şəhər üçün istifadə olunan modellərdə, həm də daha iri ölçülü avtomobillərdə bu təmir üsulu effektiv nəticə verir. Bu modellərdə sükan reykasının quruluşu vtulkanın dəyişdirilməsinə imkan verir. Doğru ölçüdə və uyğun materialdan hazırlanmış vtulka seçildikdə nəticə çox uğurlu olur. Sürücülər təmirdən sonra sükanın əvvəlki vəziyyətinə qayıtdığını açıq şəkildə hiss edirlər. Bu da vtulka ilə təmirin praktik və səmərəli üsul olduğunu göstərir.
Dəyişmək daha yaxşıdırmı?
Bəzi hallarda vtulka dəyişmək kifayət etmir və sükan reykasının tam dəyişdirilməsi daha doğru qərar olur. Əgər reykada çat varsa, bu artıq metalın strukturunun pozulduğunu göstərir. Belə vəziyyətdə vtulka dəyişmək problemi aradan qaldırmayacaq. Çünki əsas hissənin özü zədələnib. Reykanın üzərində paslanma müşahidə olunursa, bu da ciddi xəbərdarlıqdır. Pas metalın gücünü zəiflədir. Zamanla daha böyük nasazlıqlara səbəb olur. Belə halda sadəcə vtulka dəyişmək müvəqqəti rahatlıq yarada bilər. Amma problem qısa müddətdə yenidən ortaya çıxacaq. Mexaniki zədə olduqda isə vəziyyət daha da ciddiləşir. Reykanın əyilməsi, zərbə alması və ya daxili hissələrinin deformasiya olması artıq kompleks problemdir. Bu mərhələdə yalnız vtulka ilə təmir effektiv olmur. Bu səbəblərə görə belə hallar müşahidə edilərsə, sükan reykasının tam dəyişdirilməsi daha məqsədəuyğun sayılır. Bu, həm təhlükəsizlik baxımından, həm də uzunmüddətli istifadə üçün daha düzgün seçimdir.
Təmirdən sonra nə dəyişir
Vtulka ilə təmir düzgün və peşəkar şəkildə aparıldıqdan sonra sürücü dərhal fərqi hiss edir. Sükan sistemi əvvəlki vəziyyətinə qayıdır və idarəetmə daha rahat olur. Avtomobil sürərkən sükanın davranışı dəyişir və sürücüdə daha çox inam yaranır. Bu dəyişikliklər manevr zamanı və dönmələrdə açıq şəkildə hiss olunur. Sürücü sükanı çevirdikdə avtomobil dərhal reaksiya verir və gecikmə olmur. Bu da sürüş zamanı komfortu xeyli artırır. Sükan sistemi daha səssiz işləməyə başlayır və əvvəlki narahatedici səslər aradan qalxır. Bu dəyişikliklər sürücünün həm rahatlığını, həm də təhlükəsizliyini artırır.
Sükan hissiyyatı
Təmirdən sonra sükanın hissiyyatı xeyli yaxşılaşır. Sürücü sükanı çevirdikdə əvvəlki boşluq hiss olunmur və hərəkət daha dəqiq ötürülür. Bu, idarəetməni daha stabil edir və sürücüyə avtomobili daha rahat nəzarətdə saxlamaq imkanı yaradır. Sükan əvvəlki kimi yumşaq və eyni zamanda stabil olur. Bu da uzun müddət sükan arxasında qalan sürücülər üçün əlavə rahatlıq deməkdir. Sükanın dəqiqliyi artdıqca sürücü özünü daha güvənli hiss edir və avtomobilə nəzarət etmək daha asan olur.
Səslər yox olur
Vtulka dəyişdirildikdən sonra sükan hissəsindən gələn kənar səslər tamamilə aradan qalxır. Əvvəllər çuxurlu yollardan keçərkən eşidilən tık-tık səsləri artıq olmur. Sükan sistemi səssiz işləyir. Bu da sürücüyə əlavə rahatlıq verir. Səsin yox olması sükan mexanizminin düzgün işlədiyini göstərir. Bu, həm texniki baxımdan, həm də sürücünün rahatlığı üçün çox vacibdir.
Hansı hallarda vtulka təmiri olmaz?
Bəzi vəziyyətlərdə vtulka ilə təmir effektiv nəticə vermir. Əgər sükan reykasında ciddi mexaniki zədə varsa, vtulka dəyişmək problemi həll etməyəcək. Bu zaman əsas hissənin özü zədələndiyi üçün əlavə detalların dəyişdirilməsi nəticəni dəyişmir. Reykanın üzərində çat olduqda da vtulka təmiri məntiqsiz olur. Çünki çat genişlənə və zamanla daha böyük nasazlığa səbəb ola bilər. Belə hallarda təhlükəsizlik risk altına düşür. Paslanma problemi də vtulka təmirinin effektini azaldan əsas faktorlardandır. Pas metalın zəifləməsinə səbəb olur və mexanizmin tez sıradan çıxmasına gətirib çıxarır. Bu səbəblərə görə belə hallar aşkar edilərsə, artıq daha ciddi təmir və ya tam dəyişdirmə zəruri olur.
Güclü zədə
Əgər sükan reykası ciddi zərbə alıbsa və ya əyilmə varsa, vtulka dəyişmək fayda verməyəcək. Bu cür zədələr mexanizmin düzgün işləməsinə imkan vermir. Hətta yeni vtulka quraşdırılsa belə, sükan əvvəlki kimi stabil olmayacaq. Belə hallarda tam təmir və ya reykaların dəyişdirilməsi tələb olunur.
Pas
Paslanma mexanizmin ömrünü ciddi şəkildə azaldır. Paslı hissələr tez sıradan çıxır və yeni quraşdırılan vtulkaya da zərər verə bilər. Bu vəziyyətdə vtulka dəyişmək problemi kökündən həll etmir. Əksinə, qısa müddət sonra yenidən nasazlıq yarana bilər. Buna görə də paslanma müşahidə olunarsa, daha geniş təmir tədbirləri görülməlidir.
