Qışda donmuş qapı kilidlərini və şüşələri necə açmalıyıq?

Qış mövsümü bəzən gözəl qar mənzərələri ilə bizi sevindirir. Amma bəzən də səhər evdən çıxmaq istəyəndə ciddi problemlə üz-üzə qalırıq. Qapının qarşısına gəlirsən, açarı kilidə salırsan, fırladırsan, heç nə baş vermir. Kilid tərpənmir. Çünki donub. Bu vəziyyət insanın əsəblərini poza bilər. Eyni hal pəncərələrdə də müşahidə olunur. Havalandırma etmək istəyirsən, amma pəncərə açılmır.
Qapı kilidlərinin və pəncərələrin donmasının əsas səbəbi havanın temperaturunun sıfır dərəcədən aşağı düşməsidir. Gün ərzində kilidin içinə yağışdan, qardan və ya havadakı rütubətdən su daxil olur. Axşam saatlarında hava soyuyanda bu su donaraq buz qatına çevrilir. Buz mexanizmin hərəkətinə mane olur və kilid işləməz hala düşür.
Pəncərələrdə də eyni proses baş verir. Şüşə ilə çərçivə arasına girən rütubət gecə donur və pəncərə yapışıb qalır. Bu hal köhnə pəncərələrdə daha çox müşahidə olunur. Avtomobillərdə isə rezin hissələrə yığılan su donur və qapılar açılmır. Bu zaman şüşə və silgəclər donaraq görmə məsafəsini azalda bilər. Bu da sürücülər üçün əlavə təhlükə yaradır.
Gün ərzində hava nisbətən isti olur, axşam isə temperatur sürətlə düşür. Bu zaman isti hava ilə soyuq səthin təması nəticəsində kondensasiya yaranır. Yəni səthlərdə xırda su damcıları əmələ gəlir. Bu damcılar kilidin içinə, pəncərənin kənar hissələrinə və avtomobil qapılarının rezin yerlərinə yığılır. Gecə temperatur aşağı düşəndə həmin damcılar donur və buz qatına çevrilir. Bəzi hallarda hətta silgəclər qopub sıradan çıxa bilər. Bu zaman yeni ehtiyat hissələri almağa ehtiyac yaranır. Buna görə rütubətin təsirini azaltmaq üçün pəncərələri və qapı mexanizmlərini quru saxlamaq çox lazımdır.

Donmuş qapı kilidinin təhlükələri

Qapı kilidi donanda insanların ilk reaksiyası əsəbiləşmək olur. Tələsdiyimiz vaxt bu daha da artır. Açarı güclə fırladırıq, qapını silkələyirik, hətta bəzən çiynimizlə itələməyə çalışırıq. Amma bu davranış problemi həll etmir. Əksinə vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Donmuş kilid mexaniki olaraq hərəkətsiz vəziyyətdədir. Bu vəziyyətdə ona zor tətbiq etmək mexanizmin sıradan çıxmasına səbəb ola bilər. Bir anlıq əsəbin nəticəsində sonradan böyük xərclərlə üzləşmək mümkündür. Kilidin içində buz olduğu üçün açar normal fırlanmır. Məcburi hərəkət metal hissələrə ciddi zərər verir. Ən təhlükəli tərəfi isə budur ki, bu cür zorakılıq qapının tam açılmayan hala düşməsinə gətirib çıxara bilər. Bu isə artıq usta müdaxiləsi tələb edən ciddi problemə çevrilir.

Açarın sınma riski

Donmuş kilidə açarı güclə salıb çevirməyə çalışmaq çox təhlükəlidir. Açar nazik metaldan hazırlandığı üçün yüksək təzyiqə davam gətirməyə bilər. Zor tətbiq etdikdə açar kilidin içində qırıla bilər. Bu zaman açarın bir hissəsi içəridə qalır və çıxarmaq çox çətin olur. Bəzən ev şəraitində bunu etmək ümumiyyətlə mümkün olmur. Nəticədə əlavə alətlərə və ya mütəxəssis köməyinə ehtiyac yaranır. Açar içəridə qırıldıqda yeni açar da işləməz. Çünki mexanizm bloklanmış olur. Bu halda kilidi tam dəyişmək lazım gələ bilər. Bu isə həm vaxt itkisi, həm də əlavə xərc deməkdir. Ona görə də açar fırlanmırsa, zor tətbiq etmək qətiyyən doğru addım deyil.

Qapının zədələnməsi

Bəzi insanlar açar işləməyəndə qapını təpiklə açmağa çalışır və ya çiynilə itələyir. Bu çox yanlış hərəkətdir. Qapının kilid mexanizmi belə gücə uyğun deyil. Zərbə nəticəsində kilid yerindən çıxa, qapının çərçivəsi əyilə və ya menteşələr zədələnə bilər. Xüsusilə taxta qapılarda bu daha ciddi problemlərə səbəb olur. Metal qapılarda isə kilidin iç mexanizmi sıradan çıxa bilər. Qapı bağlanar, amma bir daha açılmaz vəziyyətə düşə bilər. Bu da artıq fövqəladə vəziyyət yaradır. Qapını sındırmaq məcburiyyətində qalmaq da mümkündür. Ona görə qapıya fiziki güc tətbiq etmək təhlükəli və zərərlidir.

Ən təhlükəsiz açma üsulları

Donmuş qapı kilidini açmaq üçün səbirli və düzgün üsullardan istifadə etmək lazımdır. Əsas məqsəd buzu əridib mexanizmin normal işləməsini təmin etməkdir. Bu zaman kilidi zədələməyən, təhlükəsiz və effektiv yollar seçilməlidir. Ev şəraitində tətbiq oluna bilən bir neçə üsul var və bunlar doğru istifadə edildikdə problemi rahatlıqla həll edir. Ən vacib qayda odur ki, tələsməyəsən və kilidə zor tətbiq etməyəsən.

İsti su üsulu

İsti su üsulu ən çox istifadə edilən və effektiv yollardan biridir. Burada əsas məqam suyun qaynar olmamasıdır. Qaynar su metal hissələrə zərər verə bilər və kilidin içində ani temperatur dəyişikliyi çatlara səbəb ola bilər. Ona görə su ilıq olmalıdır. Bir stəkan ilıq suyu yavaş-yavaş kilidin üzərinə tök. Suyun birbaşa açar yerinə getməsinə diqqət et. Bu buz qatını tədricən əridəcək. Bir neçə saniyə gözlə və sonra açarı yavaşca çevirməyə çalış. Əgər açılmırsa, prosesi bir neçə dəfə təkrarlaya bilərsən. Amma hər dəfə zor tətbiq etmədən yoxla. Bu üsul həm sadədir, həm də ev şəraitində rahat tətbiq olunur.

Fen və isti hava metodu

Əgər evdə saç qurudan fen varsa, bu üsul çox işinə yarayacaq. Feni işə sal və isti hava axınını birbaşa kilidin üzərinə yönəlt. Təxminən bir neçə dəqiqə davamlı şəkildə isti hava ver. Bu zaman buz tədricən əriməyə başlayacaq. Prosesi tələsmədən aparmaq vacibdir. Havanı yaxın məsafədən vermək daha effektlidir. Bir neçə dəqiqədən sonra açarı ehtiyatla çevirməyə çalış. Əgər açılırsa, deməli problem həll olunub. Bu üsul ev qapıları üçün çox effektivdir və kilidə heç bir zərər vermir.

Spirt və ya dezinfeksiyaedici

Spirt tərkibli məhlullar buzun əriməsində çox təsirlidir. Evdə tibbi spirt və ya spirt əsaslı dezinfeksiyaedici varsa, onu istifadə edə bilərsən. Bir parça götür, spirtə batır və kilidin açar yerinə sürt. Bir neçə damcı spirt birbaşa açar yerinə damızdırmaq olar. Spirt tez buxarlanır və donmuş hissələri sürətlə əridir. Bir neçə saniyə gözlə və sonra açarı ehtiyatla çevirməyə çalış. Bu üsul həm sürətlidir, həm də kilidin içində su qalmadığı üçün sonradan yenidən donma riski azalır.

Kimyəvi buzəritmə vasitələri

Qış mövsümündə donmuş qapı kilidləri ilə tez-tez qarşılaşan insanlar üçün mağazalarda xüsusi kimyəvi buzəritmə vasitələri satılır. Bu məhsullar məhz kilidlərin içində yaranan buz qatını tez və təhlükəsiz şəkildə əridmək üçün hazırlanır. Əksər hallarda kiçik ölçülü flakonlarda təqdim olunur. Cibdə, çantada rahat daşına bilir. Bu vasitələrin əsas üstünlüyü ondadır ki, əlavə su istifadə etmədən problemi aradan qaldırır. Bu isə sonradan yenidən donma riskini azaldır. Kimyəvi buzəritmə məhsulları metal mexanizmlərə zərər vermədən işləyir və kilidin daxili hissələrini qoruyur. Xüsusilə tez-tez donma problemi yaşayan qapılar üçün bu cür vasitələr çox faydalıdır. Qış mövsümü başlamazdan əvvəl belə bir sprey əldə etmək insanı bir çox çətinlikdən xilas edə bilər.

Aerosol spreylər

Aerosol tipli antibuz spreylər istifadə baxımından çox rahatdır. Flakonun uc hissəsi nazik olduğu üçün birbaşa açar yerinə sıxmaq mümkündür. Sprey kilidin içərisinə daxil olur və oradakı buz qatını qısa müddətdə əridir. İstifadə qaydası sadədir. Flakonu götürüb açar yerinə bir neçə dəfə sıxmaq kifayətdir. Bir neçə saniyə gözlədikdən sonra açarı ehtiyatla çevirmək lazımdır. Əksər hallarda kilid rahat şəkildə açılır. Bu spreylər həm ev qapıları, həm də avtomobil qapıları üçün uyğundur. Tərkibi xüsusi hazırlandığı üçün metal hissələrdə pas yaratmır və mexanizmin işlək vəziyyətdə qalmasına kömək edir. Bir çox insan bu məhsulları avtomobilin əlcək qutusunda saxlayır ki, ehtiyac yaranan anda dərhal istifadə edə bilsin.

Onların üstünlükləri

Kimyəvi buzəritmə spreylərinin əsas üstünlüyü sürətli təsir göstərməsidir. İsti su və ya fen kimi üsullardan fərqli olaraq əlavə vaxt tələb etmir. Bir neçə saniyə ərzində buz qatını əridir və kilidi istifadəyə hazır vəziyyətə gətirir. Digər üstün cəhət metal mexanizmə zərər verməməsidir. Doğru istifadə edildikdə kilidin daxili hissələri qorunur və mexanizmin ömrü uzanır. Bu spreylər tərkibində qoruyucu maddələr saxladığı üçün kilidin içində rütubətin qalmasının qarşısını alır. Bu da sonradan yenidən donma ehtimalını azaldır. Praktikliyi, rahat daşınması və effektivliyi bu məhsulları qış mövsümü üçün etibarlı seçimə çevirir.

Avtomobil qapılarında donma problemi

Qış səhərləri avtomobil sahibləri üçün bəzən çətin başlayır. Evdən çıxırsan, maşına yaxınlaşırsan, qapı açılmır. Açar fırlanır, qapı tərpənmir. Bu vəziyyət çox insan üçün tanışdır. Avtomobil qapılarının donmasının əsas səbəbi rezin hissələrə yığılan suyun gecə donmasıdır. Bu zaman qapı çərçivəyə yapışır və açılmır. İnsan tələsdiyi üçün qapını güclə çəkməyə başlayır. Amma bu rezin hissələrin cırılmasına və ya qapının mexanizminin zədələnməsinə səbəb olur. Ona görə bu vəziyyətdə səbirli olmaq və düzgün üsullardan istifadə etmək lazımdır.

Maşın qapısını necə açmalı?

Avtomobil qapısı donanda ilk növbədə güc tətbiq etməkdən çəkinmək lazımdır. Ən sadə üsullardan biri rezin hissələrə spirt çəkməkdir. Bunun üçün bir parça götürüb spirtə batırmaq və qapının rezin hissələrinə sürtmək kifayətdir. Spirt donmuş hissəni tez əridir və qapının açılmasına kömək edir. Digər üsul ilıq parça tətbiq etməkdir. Parçanı ilıq suya salıb sıx və donmuş hissələrin üzərinə qoy. Bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra qapını ehtiyatla açmağa çalış. Əgər avtomobil üçün xüsusi antibuz sprey varsa, onu birbaşa qapının kənar hissələrinə və kilid yerinə sıxmaq olar. Bu zaman buz qatının əriməsi sürətlənir. Qapı açıldıqdan sonra rezin hissələri qurulamaq vacibdir ki, sonradan yenidən donma baş verməsin.

Donmuş pəncərələri açmaq yolları

Qış mövsümündə pəncərələrin donması çox geniş yayılmış problemdir. Xüsusilə gecə temperatur kəskin düşəndə pəncərələrin kənar hissələrində buz yaranır. Səhər onları açmaq mümkün olmur. İnsan havalandırma etmək, otağı sərinlətmək və ya sadəcə pəncərəni açmaq istəyəndə bunun mümkün olmadığını görür. Bu zaman əsəbiləşmək və zor tətbiq etmək əvəzinə düzgün üsullardan istifadə etmək lazımdır. Donmuş pəncərəni açmaq üçün əsas məqsəd buz qatını təhlükəsiz şəkildə əridib mexanizmin işləməsini təmin etməkdir. Bu prosesdə şüşəyə və çərçivəyə zərər verməmək çox vacibdir. Əks halda pəncərə çatlaya, rezin hissələr qopa və ya mexanizm sıradan çıxa bilər. Ona görə bu məsələni tələsmədən və diqqətlə həll etmək lazımdır.

İsti parça metodu

İsti parça üsulu pəncərə buzunu açmaq üçün ən təhlükəsiz yollardan biridir. Bunun üçün bir parça götürüb ilıq suya salmaq lazımdır. Parçanı yaxşı sıxmaq vacibdir ki, üzərindən su axmasın. Daha sonra bu parçanı pəncərənin donmuş kənar hissələrinə yerləşdirmək lazımdır. Parçanın istiliyi buz qatını tədricən əridir. Bu proses bir neçə dəqiqə çəkə bilər, ona görə səbirli olmaq vacibdir. Buz əridikdən sonra pəncərəni yavaş-yavaş açmağa çalışmaq lazımdır. Əgər tam açılmırsa, prosesi bir neçə dəfə təkrarlamaq olar. Bu üsul şüşəyə zərər vermir və mexanizmin təhlükəsiz şəkildə açılmasına kömək edir. İsti parça istifadə edərkən qaynar su tətbiq etmək olmaz. Çünki ani temperatur dəyişməsi şüşənin çatlamasına səbəb ola bilər.

Şüşə təmizləyici vasitələr

Tərkibində spirt olan şüşə təmizləyici vasitələr donmuş pəncərələr üçün təsirli seçimdir. Bu vasitələr həm təmizləyici xüsusiyyətə malikdir, həm də buz qatını tez əridir. İstifadə qaydası çox sadədir. Şüşə təmizləyicini donmuş hissələrə püskürt və bir neçə saniyə gözlə. Spirt tərkibi sayəsində buz qatını zəiflədir və ərimə prosesini sürətləndirir. Bundan sonra pəncərəni ehtiyatla açmağa çalışmaq olar. Əgər ilk cəhddə açılmırsa, prosesi təkrarlamaq mümkündür. Bu üsul pəncərə kənarlarında yaranan nazik buz qatları üçün çox effektivdir. Üstəlik şüşə də təmiz qalır və izlər yaranmır.

Ev üsulları ilə buz açmaq

Hər zaman xüsusi antibuz spreylər və ya peşəkar vasitələr tapmaq mümkün olmur. Belə hallarda ev şəraitində mövcud olan sadə məhsullardan istifadə etməklə problemi həll etmək olar. Bu üsullar həm əlçatandır, həm də əlavə xərc tələb etmir. Əsas məsələ istifadə edilən maddələrin düzgün nisbətdə hazırlanması və tətbiq zamanı diqqətli olmaqdır. Səthə zərər verməmək üçün məhlulları birbaşa bol miqdarda tökmək olmaz. Tədricən və ehtiyatla tətbiq etmək lazımdır. Ev üsulları ilə buz açarkən tələsməmək çox vacibdir. Çünki tələskənlik nəticəsində pəncərə çərçivəsi, rezin hissələr və ya mexanizm zədələnə bilər. Səbirli olmaq və prosesi mərhələli şəkildə aparmaq daha yaxşı nəticə verir. Bu üsullar əsasən nazik və orta qalınlıqlı buz qatlarında effektiv olur. Qalın buz varsa, məhlulu bir neçə dəfə tətbiq etmək olar. Hər tətbiqdən sonra bir az gözləmək və nəticəni yoxlamaq lazımdır. Bu zaman şüşəyə və mexanizmə güc tətbiq etmək olmaz.

Duz və ilıq su

Duz buzun əriməsini sürətləndirən maddələrdən biridir və ev şəraitində rahat tapılır. Bunun üçün bir stəkan ilıq su götürmək lazımdır. Su nə qaynar, nə də soyuq olmalıdır. Orta temperatur yaxşıdır. Daha sonra suyun içinə bir çay qaşığı duz əlavə edib yaxşıca qarışdırmaq lazımdır. Duz tam həll olduqdan sonra məhlulu bir parça və ya sprey qabı vasitəsilə donmuş hissələrə tətbiq etmək olar. Məhlulu birbaşa buzun üzərinə səpmək və ya parça ilə sürtmək mümkündür. Bir neçə dəqiqə ərzində buz qatının zəiflədiyini görmək olar. Bu zaman pəncərəni ehtiyatla açmağa çalışmaq mümkündür. Əgər açılmırsa, prosesi yenidən təkrarlamaq olar. Bu üsul əsasən nazik buz qatlarında daha effektiv olur. Qalın buz varsa, məhlulu bir neçə dəfə tətbiq etmək lazımdır. İstifadədən sonra pəncərə kənarlarını mütləq quru parça ilə silmək vacibdir. Çünki qalan su sonradan yenidən donaraq problemi təkrarlaya bilər. Qurulama prosesi çox önəmlidir və laqeyd yanaşmaq olmaz.

Sirkə qarışığı

Sirkə də buz əridən təsirə malik maddələrdən biridir və evdə tez-tez tapılır. Bunun üçün sirkə ilə suyu bərabər miqdarda qarışdırmaq lazımdır. Məsələn, yarım stəkan sirkə və yarım stəkan su kifayətdir. Hazırlanan məhlulu sprey qabına tökmək daha rahat istifadə imkanı yaradır. Daha sonra məhlulu donmuş hissələrə püskürtmək lazımdır. Bir neçə saniyə sonra buz qatının yumşaldığını müşahidə etmək mümkündür. Bu zaman pəncərəni ehtiyatla açmağa çalışmaq olar. Əgər tam açılmırsa, məhlulu yenidən tətbiq etmək olar. Sirkənin tərkibi buzun tez əriməsinə kömək edir. Mexanizmin rahat hərəkət etməsini təmin edir. İstifadədən sonra şüşəni və çərçivəni təmiz su ilə silmək məsləhətdir. Bu həm qoxunun qalmasının qarşısını alır, həm də səthin zədələnməsinə imkan vermir. Sirkə turşulu olduğu üçün səthdə uzun müddət qalması məsləhət deyil, ona görə silmək lazımdır.

Qətiyyən edilməməli səhvlər

Donmuş qapı və pəncərələrlə bağlı bəzi yanlış davranışlar problemi daha da ağırlaşdırır. İnsan tələsdiyi və əsəbiləşdiyi üçün düzgün olmayan addımlar atır. Bu isə mexanizmin sıradan çıxmasına, şüşənin zədələnməsinə və əlavə xərclərin yaranmasına səbəb olur. Bu cür halların qarşısını almaq üçün hansı səhvlərdən uzaq durmaq lazım olduğunu bilmək lazımdır. Düzgün davranış problemin böyüməsinin qarşısını alır. Vəziyyəti daha asan həll etməyə kömək edir.

Zor tətbiq etmək

Qapını və ya pəncərəni güclə açmağa çalışmaq ən böyük səhvlərdən biridir. Donmuş mexanizm hərəkət etmədiyi üçün güc tətbiq edildikdə qırılma riski yaranır. Qapı çərçivəsi əyilə, menteşələr zədələnə, pəncərə mexanizmi sıradan çıxa bilər. Şüşə çatlaya və ya tam qırıla bilər. Bu isə həm təhlükə yaradır, həm də ciddi maddi zərərə səbəb olur. Güclə açmaq nəticəsində sonradan təmirə ehtiyac yaranır. Bu isə əlavə vaxt və xərc deməkdir. Ona görə açılmırsa, səbirlə düzgün üsullardan istifadə etmək ən doğru seçimdir. Mexanizm zorla deyil, düzgün yanaşma ilə açılmalıdır.

Kəskin alətlərdən istifadə

Bıçaq, vintaçan və digər metal alətlərlə buz qırmağa çalışmaq çox təhlükəlidir. Bu zaman şüşəyə zərər vurmaq ehtimalı yüksəkdir. Şüşə çatlayarsa və ya qırılarsa ciddi təhlükə yaranır. Özünü yaralama riski də çox böyükdür. Metal alətlər pəncərə çərçivəsini cıza bilər və rezin hissələri kəsə bilər. Mexanizmin iç hissəsinə zərər vermək ehtimalı da var. Bu isə pəncərənin tam sıradan çıxmasına səbəb ola bilər. Kəskin alətlərlə buzu qırmaq problemi həll etmir, əksinə vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Ona görə bu üsuldan qətiyyən istifadə etmək olmaz. Təhlükəsiz və zərərsiz üsullara üstünlük vermək lazımdır.