Əyləc sisteminin sirləri
Adi situasiyalarda şəhər axınında əyləc pedalından mümkün qədər az istifadə etmək, ötürücünü işlək rejimdə saxlamaqla yavaş-yavaş işıqforun qarşısındakı dayanma xəttinə doğru irəliləmək və yalnız sonda tam dayanmaq üçün pedalı yüngülcə basmaq tövsiyə olunur. Bu üsul əyləc sisteminin üzərinə düşən yükü azaltmağa və əyləc diskləri ilə əyləc kötüklərinin istismar müddətini 1,5-2 dəfə artırmağa imkan verir. "Dəliqanlı" sürücülərin xoşladığı "uçuş-eniş" (yəni yaşıl işıqda sürəti kəskin artırma və qırmızı işıqda kəskin əyləcləmə) rejimi isə, əksinə, əyləclərin tez sıradan çıxmasına səbəb olur və yol-nəqliyyat hadisəsinin başvermə ehtimalını bir neçə dəfə artırır.
Müəyyən hallarda ola bilər ki, təcili əyləcləmə zərurəti yaransın, amma yol şəraiti yaxşı vəziyyətdə olmasın (məsələn, yağışdan sonra yol yaş olarsa və ya qışda buz bağlayarsa). Belə hallarda istifadə edilməli olan üsullar avtomobildə quraşdırılmış əyləc sistemindən asılıdır.
ABS-in (bloklanma əleyhinə sistem) olmadığı avtomobillərdə əyləc pedalını kəskin basdıqda pedal bloklanır və avtomobil yerlə sürünə-sürünə hərəkət edir. Bu halda əyləclənmədən sonra avtomobilin qət etdiyi məsafə 10-30% artır, sürücü isə nəqliyyat vasitəsi üzərində nəzarəti itirir.
Buna yol verməmək üçün fasiləli əyləcləmə deyilən üsuldan istifadə etmək məsləhətdir: bu zaman əyləc pedalını dəyişkən qüvvə ilə, təkərin az qala yerdən üzüldüyünü hiss edənə qədər sıxmaq lazımdır. Başqa sözlə, əyləc pedalını sıxmağa sərf etdiyiniz qüvvənin sürətin azalmasına gətirib çıxarmadığını hiss etdikdə pedalı buraxmaq və bir neçə dəfə yenidən kəskin şəkildə basmaq lazımdır. Bu məqamı tuta bilmək üçüm əvvəlcədən yolun bağlı hissəsində məşq etmək və hərəkətləri avtomatik dəqiqliyə qədər təkmilləşdirmək gərəkdir.
ABS-in olduğu avtomobillərdə bloklanma əleyhinə sistem yuxarıda qeyd edilən fasiləli əyləcləmə prinsipi ilə işləyir, amma bu dəfə əyləci basmaq üçün nə qədər qüvvə tələb olunduğunu insan deyil, kompüter tənzimləyir. Əgər ABS sistemi işə düşübsə, deməli, siz məsafəni və təhlükəsiz sürəti düzgün hesablamamısınız və avtomobil sizin səhvinizi mümkün qədər düzəltməyə çalışır.
Əgər qarşınızda maneə varsa və avtomatikanın səylərinə baxmayaraq, əyləcləmə üçün qarşıdakı məsafə sizə bəs etmirsə, onda əyləc pedalını buraxın və qaz pedalı ilə manipulyasiya edərək qarşıdakı maneənin yanından keçin, amma öncə güzgüyə baxaraq bu manevrin təhlükəsizliyinə əmin olun.
Əgər maneənin yanından keçməyə imkan yoxdursa, əyləcləmənin ortasında əyləc pedalını tam buraxmağı və yenidən basmağı sınaqdan çıxarın. Bu halda sürətdən və pedalın basılmasının intensivliyindən asılı olaraq, ABS-in əyləcləmə rejimi azacıq dəyişir və avtomobil daha effektiv əyləclənir.
