Turbo motor necə işləyir?
Mühərriyin gücü yanma otağında müəyyən bir vaxt intervalında istifadə olunan yanacaq ilə ölçülür. Daha yüksək və düzgün alışma üçün daha çox oksigenə ehtiyac olur. Silindrin içinə nə qədər yanacaq qoya bilsəniz bir o qədər güc və fırlanma anı əldə edirsiniz. Ancaq yanacaq tək başına alışma vermir. Yanacaqla bərabər yanan hava da çox lazımlıdır.
Turbo sistemi daxili yanma mühərriklərdə əvəzsiz qidalama sistemidir, çünki mühərriyi əlavə hava ilə təmin edərək alışmanı gücləndirir, mühərriyə 30-40% əlavə güc verir. Turbin sistemində səsboğucu çıxışından alınan qazlar turbo motordakı turbini çevirir və bu turbin hava pompasını işə salır. İsti hava soyudularaq silindirlərə göndərilir. "Wast Gate" adlı hissə mühərriyə göndərilən havaya nəzarət edərək onun daxilinə həddindən artıq havanın göndərilməsinin qarşısını alır, nəticədə mühərriyi boğulmağa qoymur.
Turbonu yağlamaq üçün onun orta hissəsində yerləşdirilən iki borudan istifadə olunur. Üst boru birbaşa olaraq yağ karterinə bağlı olur. Mühərrik yağı eyni zamanda Turbonun yağlanmasını təmin edir. Aşağı borudan keçən yağ isə yenidən yağ karterinə göndərilir. Daha güclü Turbo mühərriklərdə yağ Turbonu tam soyuda bilmir. Bu zaman mühərriyi soyudan su, giriş-çıxış borusu sayəsində Turbo ilə əlaqələndirilir və əlavə soyutmanı təmin edir. Turbo sistemi, mühərrikdən atılan qazları təkrar yandırdığı üçün ekonomik olur.
Turboya qulluq qaydası
Turboya gələn yağ üçün əlavə pompa yoxdur. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi yağ karterindən gələn yağla qidalanır və yenidən karterə qaytarır. Turbo 200.000-250.000 arasında dövrlərə çıxa bilir və bu qədər yüksək dövrdə fırlanan birşey üçün yağlanma çox vacibdir. Avtomobili yüksək dövrlərə çıxardıqdan sonra, saxlayıb mühərriyi birbaşa söndürsəniz, Turboya gələn yağ da anidən dayanacaqdır. Bu halda Turbo anidən dayanmadığı üçün, dayanana qədər yağsız işləyəcək və nəticədə Turbonuz vaxtından əvvək aşınacaq. Ona görə də mühərriyi söndürmədən öncə yerində azı 30 saniyə işlədib sonra söndürmək lazımdır. Bu halda yağlanma davam edəcək və heç bir problem olmayacaq. Əlavə olaraq qeyd edim ki, Turbo sistemi mühərriyin yağı ilə qidalandığı üçün, siz mühərrik yağını nə qədər gec dəyişsəniz bir o qədər də ona zərər verəcək, Turbonun ömrü daha da qısalacaq.
