Hava yastıqlarının iş prinsipi
Hava yastığı - qəza zamanı sürücüləri zədədən qoruyan, bir çox halda onların həyatını xilas edən çox vacib vasitədir. Dünya hava yastığını 70-ci illərdə tanıyıb. 90-cı illərdə isə bütün nəqliyyat vasitələrində hava yastığının quraşdırılması şərt kimi irəli sürülüb.
Təcrübə göstərir ki, qəza zamanı ən böyük zərbə başa və ya bədənin ön hissəsinə dəyir. Məhz bunu nəzərə alan avtomobil şirkətləri hava yastıqlarını da əsasən ön və yan hissələrdə quraşdırır. Əksər avtomobillərdə arxa oturacaqlar belə təhlükəsizlik yastıqları ilə təmin olunub ki, bu da ölüm və ya xəsarət alma riskini ən azı 50% azaldır.
Sistem avtomatik işə düşür. Qəza zamanı xüsusi yastıqlar hava ilə dolur, sürücü və sərnişinləri sanki öz ağuşuna alır. Bütün bu proses saniyənin onda birində baş verir. İnsan hava yastığına toxunan kimi həmin yastıqlar dərhal yığılır. Bu isə əks təsir effektinə, başqa sözlə insanın təzyiqlə geriyə atılmasına, boynundan zədə almasına imkan vermir. Beləcə, idarəsiz qalan bədən tam mühafizə olunur. Təsadüfi deyil ki, hava yastığı tətbiq olunan andan bu günə kimi milyonlarla insanın həyatını xilas edib.
Hava yastığı üç əsas hissədən ibarətdir:
1. İncə neylon ipdən hazırlanan yastığın özü
2. Yastığın vaxtında şişməsini təmin edən və avtomobilin ön tərəfində quraşdırılan qəbuledici
3. Şişirtmə sistemi
Hava yastığı saatda 300 km. sürətlə şişir. İçindəki təzyiqsə dəniz kənarındakı hava təzyiqinin təxminən 200 misli qədərdir. Bu yastıqlar Avropada 20-25 km/saat, Amerikada 10-20 km/saat sürətə həssasdır. Avtomobil aşağı sürətdə toqquşduğu an sistem dərhal aktivləşir.
Sürücülər bilməlidirlər ki, hava yastıqlarının iş prinsipini göstərən sistem SRS (Supplementary Restraint System - Əlavə Sabitləmə Sistemi) adlanır. Həmin sistemdə azacıq nasazlıq olarsa, avtomobildə SRS-in işığı yanacaq. Bu zaman sistemi söndürmək yox, vaxt itirmədən servisə müraciət etmək lazımdır.
