Sürətlər qutusunun fərqləri
Avtomobil sahəsindəki irəliləyiş və innovasiyalar sürətlər qutusundan da yan keçmir. Hazırda təkcə mexaniki sürətlər qutusu (MSQ) deyil, bir çox növləri olan avtomatik sürətlər qutusunun (ASQ) da böyük sayda pərəstişkarları var. Bu gün nəinki bahalı, artıq bir çox büdcəli avtomobillərdə də ASQ istifadə edilir. Əsasən 4 növdə geniş yayılmış sürətlər qutusu var.
- Mexaniki sürətlər qutusu
- Avtomatik Hidrotransformatorlu
- Avtomatik variatorlu
- Avtomatik robotlaşdırılmış
Mexanika
Bu sürətlər qutusu 100 ildən də artıq vaxtdır ki, sevilərək istifadə edilir. Əvvəlki mexanikalarda sadəcə 3 ötürmə var idi. 2-si irəli, 1-i geriyə. 70-ci illərdən sonra isə artıq irəliyə 4 ötürmə oldu və bu günə qədər gəldi. İndi isə hətta 6 irəli ötürməli mexanikalar var və artıq 8 ötürmələr haqqında danışılır.
Mexaniki sürətlər qutusunun xeyli sayda pərəstişkarları var. Əsasən bu sürətlər qutusunu avtomobilə tam özünün nəzarət etməyini sevən adamlar seçir. Cünki sürətlər aralığını özü seçir, kefi istəyən kimi "buksovka" edir, "ruçnoy" çəkir, drift edir və s. Ona görə də əsasən idman avtomobillərində mexaniki sürətlər qutusuna üstünlük verilir.
Robot sürətlər qutusu
Robotlar avtomat ilə mexanikanın arasında bir sürət qutusudur. Yəni mexanikanın üstün cəhətləri bu sürətlər qutusunda tətbiq edilib, lakin robot özü ilə yeni problemlər gətirib. Mexanika üstündə qurulmuş bu sürətlər qutusu eynən mexanika kimi idarə edilir, lakin bütün optimal aralıqları sən yox, idarəetmə bloku yerinə yetirir. Təsəvvür edin ki, sizin yerinizə "ssepleniya"ya robot basır. Yəni "ssepleniyaya" funksiyasını elektrik xətti yerinə yetirir. Robot qutuda gecikmələr, fikirləşmələr və bir çox etibarsız hissələr mövcuddur. Ona görə də istifadəçilər arasında elə də rəğbət qazanmayıb.
Hidrotransformatorlu və ya sadə avtomat
Çox geniş yayılmış və rəğbət görmüş sürətlər qutusudur. Lap əvvəlki avtomatlar 3 pilləli idisə, sonra 4 pilləli avtomatlar meydana çıxdı, artıq 8 pilləli avtomatlar var. Avtomatda artıq "ssepleniya" yoxdur, bu funksiyanı hidrotransformator öz üzərinə götürüb. Bu "korobka"nın mexanika ilə heç bir oxşarlığı yoxdur. Bir sözlə, avtomatda aralıqlar yağın təzyiq gücünə dəyişir.
Adaptiv avtomat
Bu avtomat sənin sürüş tərzinə adaptasiya olur. Yəni sən maşını aqressiv sürürsənsə, sürətlər qutusu sürəti tez yığır, sürətlə ani manevrlər edirsən, maşın aralıqları tez seçir, ancaq artıq yanacağa qənaət olmur.
Ayarlanan avtomat
Bu sürətlər qutusu da özünü adaptasiya edə bilir, ancaq kompüterlə də rejimləri dəyişdirib SPORT, STANDART və ya EKONOM rejimə keçirə bilərsiniz. Bəzi avtomobillərdə bu rejimləri bir düymə ilə də dəyişdirə bilərsiniz.
