Benzindən dizel mühərrikə keçənlərə məsləhət
Dizel avtomobillərin benzinli avtomobillərə nisbətən satış qiymətləri daha yüksəkdir. Ancaq dizellər daha səmərəli olduqları üçün daha çox rəğbət görürlər, lakin dizel avtomobillərin istifadəsi və texniki baxışı benzinli avtomobillərə görə daha çətindir. Belə ki, məlumat əskikliyi səbəbiylə dizel mühərriklərdə edilən kiçik səhvlər böyük zərərlər meydana gətirə bilməkdədir. Bu səbəblə dizel mühərriklərin baxımı və istifadəsi haqqında məlumat sahibi olmaq çox əhəmiyyətlidir.
Əgər avtomobilinizi uzun müddət və sağlam bir şəkildə istifadə etmək istəyirsinizsə, bəzi mövzularda diqqətli olmalısınız. Əvvəlcə bunu ifadə etmək lazımdır ki, dizel mühərriklər uzun yollarda sərfəlidir, yəni ildə 20-30 min kilometri keçməyən bir istehlakçısınızsa, qənaət etmiş olmazsınız. Avtomobilini qısa məsafələrdə istifadə edən sürücülər üçün benzinli avtomobillər daha uyğundur.
Dizel istifadə edərkən diqqət yetirilməsi lazım olanlar;
Mühərriki işlətmədən əvvəl açarı yarım çevirərək xəbərdarlıq işıqlarının sönməsini gözləyin. Çünki ilk işlətmədə mühərrik soyuq olacağı üçün mühərrikə güc sala bilərsiniz.
Keyfiyyətsiz yanacaq və keyfiyyətsiz yağ istifadə etmək də müasir dizel mühərriklərdə nasazlıq yaradır.
Tək səfərlik istifadə edilən keyfiyyətsiz yanacaq belə, mühərrikdə ciddi problemlər yarada bilər. Müasir dizel mühərriklərində hidrokarbonlar (HC), karbon monoksit (CO) kimi zəhərli emissiyaları və partikulları azaltmaq üçün, ön-katalizator və dizel partikular filtri hazırlamışlar. Buna görə dizel sistemini təmiz saxlayın.
Mühərrik işə düşmürsə, avtomobili itələyib işə salmayın. Dizel mühərriklərdə edilən ən böyük səhvlərdən biri də budur. Yeni nəsil dizellərdə mühərrik çalışar vəziyyətdə deyilsə, yağ təzyiqi meydana gəlməz, bu səbəblə avtomobili itələmək əsnasında dizel nasosuna həddindən artıq yük düşər və ciddi zərərə yol aça bilər. Onsuz da avtomobilin istifadə kitabında "avtomobilinizi itələyərək işlətməyin" yazır.
Avtomobilinizi periodik olaraq servisə aparın. Periodik baxım dizel avtomobillərdə daha çox əhəmiyyət ifadə edər. Çünki bildiyiniz kimi dizel yanacaq benzinli yanacağa nisbətlə daha çox partikul daşıyır. Bu partikullar mazut filtrində yığılır və vasitənin performans itirməsinə səbəb olur.
Əgər istifadə etdiyiniz avtomobil turbo dizeldirsə, bu mövzuda da bilməniz gərəkən bir neçə əhəmiyyətli nöqtə var:
Əvvəlcə bilinməlidir ki, turbo dizel mühərrikə sahib olan vasitələr qaz verilərək isidilməməlidir. Mühərriki istilətmək üçün ən azı 30 saniyə sadə iş rejimində (xalastoy) işlətmək kifayətdir. Digər əhəmiyyətli nöqtə isə mühərrik soyuqkən yüksək dövrdə istifadə edilməməlidir. Çünki mühərrik soyuqkən yüksək dövrlə idarə etmək, eyni zamanda yüksək təzyiq meydana gəlməsinə səbəb olar bu vəziyyət turbo turbinlərinə zərər verə bilər.
Yəni mühərrik soyuqkən 2500 dövrü aşmamaqda fayda var.
Turbo mühərrikləri işlətmək qədər dayandırmaq da böyük əhəmiyyət ifadə edər. Eynilə ilk işlətmədə mühərrikin qaz verilmədən isidilməsi lazım olduğu kimi dayandırarkən də ən azı 30 saniyə qaz verilmədən işlədilməsi lazımdır. Bunun səbəbi mühərrik çalışarkən turbo turbinlərini bir-birinə bağlayan milin yağlanılmasıdır. Açarı bağladığınızda mühərrik dayanar, buna bağlı olaraq yağlama da dayanar. Ancaq turbo yağsız olaraq bir müddət daha dönməyə davam edir. Bu vəziyyət turboda böyük zərərlər aça bilər. Ona görə mühərriki stop etmədən əvvəl qazsız işləmə rejimində (xalastoy) bir müddət işlədərək turbo turbinlərinin normal dövrünə enməsi gözlənilməlidir.
Əgər turbo dizel vasitənizi sağlam olduğu qədər səmərəli istifadə etmək istəyirsinizsə, "maksimum dövr" vəziyyətinə diqqət yetirməniz lazımdır. Yəni dizel vasitələr üçün maksimum dövr gücü aralığını keçməməlisiniz. Belə ki, turbo dizel vasitələrdə maksimum güc ümumiyyətlə 1750 ilə 3750 dövrləri arasında çıxarılar. Bundan çoxu gərəksiz və zərərlidir. Vasitə hərəkət halındaykən də maksimum güc aralığını keçib keçmədiyinizi vasitənin çəkişindən də anlaya bilərsiniz.
İkinci əhəmiyyətli nöqtə - yerindən götürərkən mühərriyi qətiyyən 1000 dövründən aşağı salmayın. Bu vəziyyətdə mazut nasosu zərər görə bilər. Eyni şəkildə hərəkət əsnasında qaz pedalına birdən birə çox basmayın, turbo yüksək təzyiq altında qalacağı üçün zərər görə bilər.
